Huiswerk en -begeleiding
Het Netwerk tegen Armoede neemt een genuanceerd standpunt in over huiswerk. Sommige verenigingen werken er actief rond, andere vinden dat het overbodig gemaakt zou moeten worden. In het secundair onderwijs zien we het als voorbereiding op het zelfstandig leren (het ‘leren leren’). Huiswerk is voor ouders in armoede vaak een extra belasting, maar het kan hen ook helpen om hun kind mee op te volgen. Vanuit sommige culturen is het ook verdacht als er geen huiswerk meekomt met het kind: is dat dan wel een ‘goede school’?
 
Concreet vinden we dat  scholen moeten nadenken over hun huistaakbeleid. Huiswerk dat niet op maat is van de leerling is vaak niet geschikt om kinderen ‘achterstand te doen inhalen’ of ‘ouders beter bij te betrekken bij wat op school gebeurt’. Het vergroot net de kloof. Leerlingen die vanzelf al goed presteren op school, hebben geen huiswerk nodig. Wie het moeilijk heeft, zal door het huiswerk net nog meer stress ervaren.
 
Ook is het belangrijk dat scholen wat afstappen van een aantal evidenties: niet iedereen heeft hetzelfde materiaal in huis, is als ouder even goed thuis in de methodieken, … Huiswerk moet zinvol zijn en het moet iets zijn wat de leerlingen al kunnen - het mag geen vervolg of verschuiving zijn van de leerstof en de les in de school, want dat zou de kloof (nog) vergroten tussen kinderen van wie de ouders zelf goed geschoold zijn, en kinderen die in een kwetsbaar gezin opgroeien.
 
Huiswerkbegeleiding kan voor die laatste groep een goede manier zijn om kansen te verhogen, maar het moet kwaliteitsvol gebeuren. En in de eerste plaats is het verkleinen van die kloof een taak van de school zelf. Logopedie en dure huiswerkbegeleiding mogen niet leiden tot schaduwonderwijs: de school mag haar taken niet doorschuiven naar derden. Zolang huiswerk bestaat, pleiten we voor een goede visie van de school hierrond, en succeservaringen.
 
Hieronder vind je twee voorbeelden van vwawn die rond huiswerk aan de slag gingen.
 
E.H.B.H.: Eerste Hulp Bij Huiswerk
In Vlaanderen wordt 1 op 10 kinderen geboren in een kansarm gezin. In Brussel is dat cijfer nog bijna 4 maal hoger. En dat aantal blijft elk jaar stijgen. Met andere woorden: in zo goed als elke klas zitten kinderen die opgroeien in armoede. Vrienden van het Huizeke in Brussel wil actief meewerken aan het bestrijden van armoede en sociale uitsluiting. Voor kinderen doen zij dat vooral via onderwijs. De gevolgen van opgroeien in armoede laten zich immers ook voelen op het niveau van de schoolgaande kinderen.
Eén van de tools die ze daarvoor ontwikkelden en inzetten is de huiswerkkit. Ouders beseffen dat onderwijs, een diploma halen, de sleutel is die deuren naar een betere toekomst opent. Ze willen hun kind steunen in de schoolloopbaan, zodat het kind het beter krijgt dan zij en uit de armoede zal geraken. Vrienden van het Huizeke merkte echter dat de steun van de ouders vaak tegenovergestelde effecten had: kinderen werden, met veel goede bedoelingen, te veel en te lang onder druk gezet, of op de verkeerde manier. Hierdoor werden ze sneller schoolmoe. Samen met ouders en studenten van de lerarenopleiding ontwikkelden zij daarom voor ouders en kinderen een handige hulpkit bij huiswerk en toetsen. Er zit een overzichtelijk en herbruikbaar werkblad in om je schooldag thuis verder af te werken: even ontspannen, klaar voor de start, controleren en bemoedigen (er zitten handige beloningskaartjes bij). De kit bevat ook een 5-stappenplan bij toetsen. Deze opgebouwde expertise en tools deelt Het Huizeke graag met andere werkingen – in de eerste plaats zij die kwetsbare ouders bereiken.
 
http://www.vriendenvanhethuizeke.be/huiswerkkit
 
Huiswerkklasse
Op 18 maart 2016 presenteerde Fabota/’t Lampeke (een vereniging waar armen het woord nemen in Leuven) de dvd 'Huiswerkklasse' rond het effect van huiswerk op gezinnen in kansarmoede. Je kan Huiswerkklasse online bekijken en gebruiken (https://www.youtube.com/watch?v=iWCdxVmlQ3c).
Maureen Tomczak, onderwijsverantwoordelijke van kinderwerking Fabota, deelwerking Buurtwerk ’t Lampeke vzw organiseert al meer dan 10 jaar een huiswerkklas in Fabota voor kinderen uit kansarme gezinnen, omdat er een gebrek aan kennis/vaardigheden bij een bepaalde groep van mensen in de Ridderbuurt in Leuven. Heel wat mensen, dus ook leerkrachten, gaan maar al te vaak uit van evidenties. Ze staan niet stil bij het feit dat wat voor de ene persoon een evidentie is, voor de andere een struikelblok kan zijn. We zijn geneigd om door een bepaalde bril te kijken maar vergeten dat er ook wel eens mensen uit de boot kunnen vallen. Dit heeft, zeker op vlak van onderwijs, nefaste gevolgen voor iemands toekomst. In heel wat gezinnen is huiswerk maken niet mogelijk. Niet iedereen heeft een eigen kamer met een bureau en computer, niet alle leerlingen kunnen thuis op internet of taken uitprinten. Ook extra kosten voor logopedie of bijlessen zijn niet vanzelfsprekend. Er is niet in elk gezin genoeg stilte en rust om thuis te kunnen werken. Niet alle ouders hebben, door de context en hun eigen geschiedenis, de mogelijkheid of de tijd om te ondersteunen. Kortom, en daar staan we echt te weinig bij stil, niet elk kind krijgt evenveel kansen. Niet onbelangrijk: het zijn vaak net die kinderen waar het thuis niet gemakkelijk gaat en er waar niet altijd middelen voor handen zijn, die extra ondersteuning nodig hebben.
Met (het traject dat vooraf ging aan) de film ‘Huiswerkklasse’ wilde Maureen aantonen dat je als school hier best een sterk beleid rond voert verder gaan nadenken over de zin en onzin van huiswerk. Er is een groot verschil tussen huiswerk op een school die daarrond nagedacht heeft, en een school die er geen beleid rond heeft. Er zijn scholen die proberen binnen de lesuren zoveel mogelijk af te werken, ervan uitgaande dat het aanbod op school zelf sterk genoeg is. De jongste leerlingen oefenen het lezen en de maaltafels met leerlingen die in het zesde leerjaar zitten. Wanneer er toetsen zijn kondigt men dit tijdig aan zodat de woensdagnamiddag en het weekend niet gehypothekeerd moeten worden. Leerkrachten ondersteunen leerlingen in het leren plannen van hun taken en studeren. Indien bepaalde leerstof toch nog wat extra inoefening vraagt, wordt dit meegegeven op maat van de leerling. Men kiest ervoor om de leerlingen zelf meer verantwoordelijkheid te laten opnemen.
 
http://fabota.lampeke.be/huiswerk