Geestelijke gezondheid

Oog voor elkaar, ook met elkaar; over armoede en toegankelijke gezondheidszorg






In Vlaanderen lopen voor het moment 4 projecten rond geestelijke gezondheid. Deze projecten worden mede ondersteund door Cera en de Vlaamse Overheid.



Eindrapport Oog voor Elkaar










Goed weekend! draaiboek
Een samenwerking tussen CGG Vlaams-Brabant Oost, Leren Ondernemen (vereniging waar armen het woord nemen), CAW regio Leuven, De Mobil, Wijkgezondheidscentrum De Ridderbuurt, De Wissel en Domo Leuven.
“Goede weekend!” begeleidt gezinnen in armoede bij hun zoektocht naar een veilige plek voor het weekend waar ouders met hun kinderen samen tot rust kunnen komen. De partners zetten samen in op de spanning tussen presentie en therapeutische interventie.

Samen op de eerste lijn, het WERKT! draaiboek
Een samenwerking tussen CGG De Pont, Ons Gedacht (vereniging waar armen het woord nemen), CAW Het Welzijnshuis en Wijkgezondheidscentrum De Zilveren Knoop (WGC).
Het CGG zal het multidisciplinaire team van het startende wijkgezondheidscentrum aanvullen met een eerstelijnspsycholoog. Het wijkgezondheidscentrum werkt met Ons Gedacht sensibiliserende en preventieve acties uit. Met een preventieve, curatieve en integrale aanpak wil men de geestelijke gezondheid van mensen in armoede verbeteren. Dialoog en overleg vergroten de kennis over armoede en geestelijke gezondheidszorg bij de betrokken partners.

Geestkracht draaiboek
Een samenwerking tussen CGG Hasselt, SOMA (vereniging waar armen het woord nemen), CAW ’t Verschil, RIMO en Mozaïek.
Armen zitten aan het stuur in het samen werken aan hun geestelijke gezondheid. De ervaringsdeskundigheid van mensen in armoede wordt sterk ingebracht in het CGG. Hierdoor komt de gebruiker tot empowerment doordat hij zelf de verschillende drempels in kaart brengt. Zo wordt het aanbod van het CGG effectiever.

'Oog'blik draaiboek
Een samenwerking tussen CGG Kempen, Ons Huis (vereniging waar armen het woord nemen), CAW De Kempen, OCMW Mol en OCMW Balen.
Een outreachende medewerker is aanwezig in de leefwereld van mensen in armoede en benadert hen actief. Presentie en outreach staan centraal om via OCMW en lokale vereniging een kwetsbare doelgroep toe te leiden naar zorg op maat.


Materiaal over armoede en geestelijke gezondheid bij het Netwerk tegen Armoede vind je hier.
Materiaal over armoede en geestelijke gezondheid van onze partnerorganisaties vind je hier.

Materiaal Netwerk tegen Armoede

Materiaal armoede en geestelijke gezondheid bij het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen.

Het thema geestelijke gezondheid kwam in het verleden al uitgebreid aan bod in de verenigingen waar armen het woord nemen. Hieronder geven we een overzicht van bestaand materiaal.

1. Beleidsdossiers van verenigingen over armoede en geestelijke gezondheid
Verenigingen waar armen het woord nemen werken actief rond een grondrecht naar keuze. Ook het thema geestelijke gezondheid kwam al op een aantal plaatsen aan bod. Een vereniging ging dan op zoek naar de knelpunten die mensen in armoede ervaren en formuleerde samen met mensen in armoede beleidsvoorstellen. Dikwijls is het resultaat van zo’n themawerking een lijvig beleidsdossier; een document waarin de verenigingen vertellen over wat ze gedaan hebben en wat hun conclusies en aanbevelingen zijn. Hierna volgt telkens de naam van een vereniging waar armen het woord nemen en de naam van hun beleidsdossier over armoede en geestelijke gezondheid.

a. Recht-Op
‘Het zit vanbinnen. Mensen in armoede vertellen hoe ze best geholpen worden in de geestelijke gezondheidszorg.’

b. De Vrolijke Kring
‘Kleine dingen die het doen.’

c. De Keeting
‘Beroofd door je hoofd. Geestelijke gezondheidszorg en armoede.’

d. Ons Gedacht
‘Ons gedacht over geestelijke gezondheid. Over de geestelijke gezondheidszorg in Lier.’

e. A’kzie
‘Waarom mensen in armoede gekwetst zijn en gekwetst kunnen blijven. Beleidsdossier rond geestelijke gezondheid en mensen in armoede.’ (in opmaak)

2. Brochures over het aanbod aan hulp- en zorgverlening
Zowel Recht-Op als De Keeting maakten, gekoppeld aan hun themawerking, een brochure over het aanbod aan hulp- en zorgverlening in hun regio. Een brochure maken – samen met mensen in armoede – blijkt een goede manier om het thema bespreekbaar te maken en hulp- en zorgverlening in de regio te verkennen.

a. Recht-Op
‘Als je hoofd vol zit…’

b. De Keeting
‘Veel aan je hoofd. Blijf er niet alleen mee zitten. Doorverwijsgids geestelijke gezondheidszorg’

3. De overleggroep gezondheid van het Netwerk tegen Armoede
Rond de thema’s wonen, werk, cultuur, gezondheid en onderwijs gaat het Netwerk tegen Armoede actief op zoek naar informatie, ervaringen van mensen in armoede en bondgenoten. Dit gebeurt in de vorm van overleggroepen. Zo komen de verenigingen die werkzaam zijn rond het thema gezondheid ongeveer om de zes weken samen in de overleggroep gezondheid. In deze overleggroep worden ervaringen uitgewisseld en gezamenlijke standpunten geformuleerd. Ook het thema geestelijke gezondheid kwam hier al meerdere keren aan bod.
Zo werd op de overleggroep van 2 februari 2010 besproken wat mogelijke vormen van samenwerking konden zijn tussen CGG’s en verenigingen. Je vindt dit stukje van het verslag in bijlage.

4. Het Verticaal Permanent Armoede Overleg
Elke overleggroep zit minstens twee keer per jaar samen met de bevoegde minister om te overleggen over knelpunten, beleidsinitiatieven et cetera. Dit is het verticale overleg (vpao). Er vond al twee keer een vpao over geestelijke gezondheid plaats. In bijlage vind je voor elk van deze vpao’s (4 februari 2008 en 12 mei 2010) een voorbereidende nota en een verslag.
4 februari 2008: voorbereidende nota - verslag
12 mei 2010: voorbereidende nota - verslag

5. Het project ‘een brug dichterbij’
Een van de vaststellingen uit het dossier van Recht-Op (zie hierboven) was dat hulpverleners uit de welzijns-en armoede sector en hulpverleners uit de geestelijke gezondheidszorg elkaar te weinig kennen. Logo stad Antwerpen wilde hier via het project ‘een brug dichterbij’ op inzetten. Men wilde de hulpverleners uit deze sectoren samenbrengen en de toegankelijkheid van de geestelijke gezondheidszorg voor mensen in armoede bespreken. Je vindt de adviesnota vanuit dit project in bijlage.

6. Methodiek
De Goed-gevoel-stoel
De Goed-gevoel-stoel is een methodiek om in drie groepssessies over geestelijke gezondheid te praten. Begeleiding door iemand die ervaring heeft in groepswerk met mensen in armoede is noodzakelijk. Je vindt het materiaal via: http://www.fitinjehoofd.be/goedgevoelstoel.aspx

Werkvergadering geestelijke gezondheid
Er zijn 1001 manieren om als vereniging met een thema aan de slag te gaan. De manier
waarop Recht-Op werkte aan het thema geestelijke gezondheid werd besproken op een werkvergadering met een aantal verenigingen waar armen het woord nemen. Je vindt het verslag met bijhorende PowerPointpresentatie in bijlage.

Materiaal partnerorganisaties

Steunpunt Algemeen Welzijnswerk
- Tussen wonen en welzijn
- De wereld draait ook zonder mij
- Causale attributies aan armoede bij hulpverleners en cliënten
- Freire's message for social workers

Cera
- Helpende Handen

Vlaamse Overheid
- Beleidsplan geestelijke gezondheidszorg Vlaanderen van minister Jo Vandeurzen