Netwerk tegen Armoede en Cera stellen publicatie over armoede en geestelijke gezondheid voor

25/6/2014
Willen we geestelijke gezondheid beter toegankelijk en bespreekbaar maken, dan moeten psychologen veel meer ingezet worden op laagdrempelige plaatsen. Dat is een van de belangrijkste conclusie van de brochure ‘Oog voor elkaar, ook met elkaar; naar een beter toegankelijke geestelijke gezondheidszorg voor mensen in armoede’. De brochure kwamt tot stand uit het gelijknamige project dat in 2012 opgestart werd door Cera, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Vandeurzen en het Netwerk tegen Armoede.

Ze selecteerden vier pilootprojecten waarin telkens minstens een CGG (Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg), CAW (Centrum voor Algemeen Welzijnswerk) en een vereniging waar armen het woord nemen samen aan de slag gingen. Deze projecten werden ondersteund om te werken rond toegankelijkheid van geestelijke gezondheidszorg voor mensen in armoede en rond beeldvorming.  De bevindingen en aanbevelingen voor beleidsmakers en werkveld  werden gebundeld in de gloednieuwe publicatie: ‘Oog voor elkaar, ook met elkaar’.

1 op 4 mensen in ons land krijgt vroeg of laat te maken met psychische problemen. Die hebben een grote impact op het individu en op de samenleving. Voor wie in armoede leeft, is die impact nog veel groter. Ze hebben veel vaker dan gemiddeld te kampen met psychische problemen en vinden (nog) veel moeilijker de weg naar geschikte zorg. De pilootprojecten ‘Oog voor elkaar, ook met elkaar’ tonen dat het kan; een geestelijke gezondheidszorg die ook voor mensen in armoede toegankelijk is.
Een van de belangrijkste conclusies is dat de inzet van een psycholoog op laagdrempelige plaatsen geestelijke gezondheidszorg beter toegankelijk en bespreekbaar maakt. Momenteel is er geen duidelijk aanbod aan geestelijke gezondheidszorg in de eerste lijn.  Sommige CAW’s (centra voor algemeen welzijnswerk) en huisartsenpraktijken ontwikkelen hier wel een aanbod. Dat is echter erg ongelijk gespreid en vaak moeilijk toegankelijk voor mensen in armoede. We moeten dringend werk maken van een aanbod aan psychologische zorg op meer laagdrempelige plaatsen, zoals wijkgezondheidscentra en inloopcentra.  

Het viel op dat hulpverleningsorganisaties elkaars aanbod en manier van werken onvoldoende kennen. Zicht hebben op elkaars aanbod en werking is een voorwaarde om correct te kunnen doorverwijzen en te vermijden dat mensen aan hun lot worden overgelaten.  Frederic Vanhauwaert, coördinator van het Netwerk tegen Armoede: “Veel mensen in armoede hebben het gevoel nergens echt geholpen te worden. Goedbedoelde regels en procedures – bijvoorbeeld over aanmelding – mogen niet als effect hebben dat mensen niet de nodige zorg krijgen.  Voor hulpverleners is een goede basishouding als hulpverlener en inzicht in armoede essentieel. Therapie of hulp moet aangepast zijn aan de cliënt en niet andersom. Al te vaak stellen we vast dat mensen geen zorg krijgen omdat ze niet passen ‘in het profiel van de instelling’. Investeer daarom meer in vraaggerichte hulpverlening en minder in het uitbouwen van een standaard aanbod."

Investeren in vraaggerichte hulpverlening in plaats van standaard aanbod

Verder geeft de publicatie achtergrondinformatie en inzichten mee  over geestelijke gezondheidszorg en armoede. De geestelijke gezondheidszorg is in volle evolutie. Wat zijn sterke punten en pijnpunten? Hoe kijken naar armoede en wat is de link met geestelijke gezondheid? Welke drempels spelen er met betrekking tot toegankelijkheid van geestelijke gezondheidszorg?

De publicatie en de draaiboeken van de vier lokale projecten kan je downloaden via http://netwerktegenarmoede.be/documents/Gezondheid_dossier_publicatie-oog-voor-elkaar.pdf