Inkomensgarantie voor ouderen (IGO): enkele belangrijke stappen vooruit, maar garantie blijft uit

14/3/2013
Vandaag keurde de ministerraad de hervorming goed van de inkomensgarantie voor ouderen (IGO). Hiermee zet de minister van pensioenen een stap vooruit in de strijd tegen armoede bij ouderen maar de weg is nog lang.

Eind 2012 klaagde Welzijnszorg aan dat één op vijf ouderen een inkomen heeft onder de armoedegrens. Om dit cijfer te laten dalen is de IGO en meer specifiek een automatisch onderzoek naar het recht op de IGO een van de belangrijkste hefbomen. Absoluut noodzakelijk, zeker omdat de armoedecijfers bij ouderen in 2012 voor het eerst in jaren weer stegen. Welzijnszorg, Okra, Welzijnsschakels en Netwerk tegen Armoede stellen vast dat nu enkele belangrijke stappen vooruit gezet worden. Het blijft echter wachten op een volwaardige inkomensgarantie.

Woonzorgcentrum en samenwoonst niet langer afgestraft

Wat zijn nu die stappen vooruit? De verhuis naar een woonzorgcentrum (WZC) zal niet langer een verlaging van het IGO met zich mee brengen. Dit was voorheen vaak wel het geval wanneer één van beide partners thuis blijft en de ander diende te verhuizen naar een WZC. Hiermee wordt een lacune in de regelgeving hersteld. Ook voor samenwoonst met derden (niet gehuwd of wettelijk samenwonend), wordt de vermogenstoets afgeschaft voor deze derden. Gelukkig, want dit maakte nieuwe samenlevingsvormen voor ouderen met een IGO praktisch onmogelijk. Dit kon beteken dat ze hun recht op IGO verloren. Dit probleem wordt nu vermeden.

De verstrenging van de toekenning van de IGO bij samenwoonst met gerechtigden op kinderbijslag houdt wel een risico in. Zo kan de zorg voor een inwonend kleinkind een invloed hebben op het recht op de IGO. Dit verdient zeker de nodige aandacht om te evalueren of dit in de praktijk gevolgen zal hebben voor mensen die deze middelen echt nodig hebben. Als dat zo is verwachten we dat de regering dit aanpakt.

Achterstand wegwerken
 
Deze en andere maatregelen moeten de regels eenvoudiger maken. Hierdoor komen op de pensioendienst. tijd en mensen vrij om werk te maken van een snellere toekenning van de IGO. Hiermee komt minister De Croo de belofte na die hij eind januari aan Welzijnszorg deed: het verdubbelen van de inspanningen om de achterstand van IGO dossiers, zo’n 13.000, versneld weg te werken.

Het grootste probleem blijven echter de tienduizenden ouderen die reeds van voor 2010 een heel laag pensioen hebben, maar bij gebrek aan kennis of administratieve vaardigheden nog geen IGO aanvraag indienden. Wij vragen dat voor deze groep de administratie automatisch met terugwerkende kracht een inkomensonderzoek verricht en blijven aandringen bij de minister om hier snel werk van te maken. Een echte garantie moet immers automatisch toegekend worden, niet enkel op eigen vraag. In afwachting roepen wij  OCMW’s, mutualiteiten armoede- en ouderenorganisaties op om mogelijke rechthebbenden op te sporen en hen te stimuleren of bij te staan om hun rechten op IGO in orde te brengen.

Welvaartsaanpassing

Ten slotte wordt ook aangekondigd dat de IGO in september met 2% zal stijgen door de aanpassing binnen de welvaartsenveloppe. Dit betekent dat pas in september de IGO opnieuw de Europese armoedegrens (€1000/maand voor een alleenstaande) zal bereiken. Momenteel bedraagt het verhoogd basisbedrag van de IGO € 991. Om van een echte inkomensgarantie te kunnen spreken zou ook  het bedrag sneller moeten aangepast worden zodat onze ouderen met een klein pensioen tenminste een inkomen hebben boven de armoedegrens.