Maximumfactuur in secundair onderwijs en hogere schooltoelage tegen schoolkosten

28/8/2014
Het Netwerk tegen Armoede is niet verrast door de resultaten van het onderzoek dat ouderkoepels voerden en die verschenen in Klasse. Daaruit blijkt dat heel wat scholen de kosten bewust hoog houden. Vanuit de 59 verenigingen waar armen het woord nemen krijgen wij veel signalen binnen die het fenomeen bevestigen. Schoolkosten beheersen is een gedeelde verantwoordelijkheid van de Vlaamse overheid en van de scholen zelf. De uitbreiding van de maximumfactuur naar het secundair onderwijs en een automatische toekenning en verhoging van de schooltoelage voor de laagste inkomens zijn belangrijke instrumenten om financiële drempels in het leerplichtonderwijs weg te werken.
 
De maximumfactuur heeft in het basisonderwijs haar nut bewezen. Ze heeft basisscholen ertoe aangezet om na te denken welke kosten echt nodig zijn en te zoeken naar betaalbare alternatieven, bijvoorbeeld voor dure schooluitstappen. Met de maximumfactuur zijn niet alle drempels weggewerkt, maar het was zeker een grote stap vooruit.
 
Daarom pleit het Netwerk tegen Armoede voor een uitbreiding naar het secundair onderwijs, met een veralgemeende maximumfactuur in de eerste graad en een aangepaste maximumfactuur in de tweede en derde graad, in functie van de studierichting.
 
Daarnaast vragen wij al langer de automatische toekenning van de schooltoelage en een verhoging voor de laagste inkomens. De automatische toekenning zit al in de pijplijn en zou vanaf dit schooljaar een feit moeten zijn. Wij hopen dat de nieuwe Vlaamse regering hier de engagementen van de vorige verderzet.
 
Ook de scholen hebben een belangrijke verantwoordelijkheid. Onnodige kosten, dure schooluitstappen en een gebrekkige communicatie leiden nog al te vaak tot uitsluiting van kwetsbare gezinnen. Daarom lanceerden wij in 2012 de brochure Maak je sterk tegen armoede op school, een heel concreet stappenplan voor directies en leerkrachten om de kosten te beperken en op een open, respectvolle manier met kwetsbare gezinnen te communiceren. Een greep uit de tips: bied gespreide betaling aan en de mogelijkheid om cash te betalen, denk aan schooluitstappen die per fiets mogelijk zijn en denk ook aan minder zichtbare kosten (brooddozen, laarzen, vervoer, computer en printer voor huiswerk,…). De 4.000 exemplaren waren heel snel de deur uit en momenteel is de brochure aan haar tweede druk toe. Het toont aan dat heel wat scholen wel degelijk op zoek zijn naar manieren om schoolkosten te beperken. Te hoge schoolkosten zijn dus niet alleen een kwestie van onwil, maar even goed van een gebrek aan kennis over de impact van schoolkosten.
 
In het algemeen blijft een grote groep ouders kampen met een nijpend gebrek aan inkomen. Heel wat gezinnen moeten rondkomen met een inkomen dat ver onder de armoedegrens ligt. Zolang niet alle inkomens en uitkeringen tot die grens verhoogd worden, zal de betaalbaarheid van ons leerplicht onderwijs problematisch blijven.