Verkiezingen 2014: Breid maximumfactuur uit naar secundair onderwijs

25/4/2014
Het Netwerk tegen Armoede vindt dat binnen het Vlaams onderwijs tijdens de laatste jaren voornamelijk de kosten boven komen drijven als prioritair armoedethema. Meer en meer scholen, zeker in het secundair onderwijs, worden geconfronteerd met onbetaalde facturen. Het totaalbedrag van onbetaalde facturen loopt intussen binnen de onderwijsnetten op tot een bedrag met meerdere nullen.
 
De verhoogde inzet van incassobureaus en het niet uitdelen van rapporten –een nochtans door de wet verboden praktijk- zijn daar de veel besproken gevolgen van. Nog maar vijf jaar geleden was de inzet van incassobureaus een beperkt fenomeen. Binnen de verenigingen waar armen het woord nemen waren zulke getuigenissen toen vrij uitzonderlijk. Vandaag is het schering en inslag. Uit alle hoeken van Vlaanderen lopen de getuigenissen binnen. Recent duiken zelfs de eerste getuigenissen op dat sommige scholen samenwerken met deurwaarders. Voor het Netwerk tegen Armoede is dit op de eerste plaats een teken aan de wand dat het Vlaams onderwijs langzaam maar zeker onbetaalbaar aan het worden is. Op de eerste plaats voor gezinnen in armoede.
 
In het secundair onderwijs stelt zich het probleem van de betaalbaarheid (nog) scherper. De bedragen die de gezinnen moeten betalen voor de opleiding van hun kind in een secundaire school liggen een heel stuk hoger dan die van het basisonderwijs, waar er met een maximumfactuur gewerkt wordt. De problemen zijn gekend. Niet alleen schieten de schoolfacturen in het secundair onderwijs de hoogte in, zeker nu de digitalisering van het onderwijs definitief doorgebroken lijkt, maar de verschillen tussen de studierichtingen, en zelfs tussen de scholen onderling, zijn gigantisch. Opleidingen in het beroeps- en technisch onderwijs, richtingen waarop jongeren uit gezinnen in armoede in Vlaanderen blijkbaar een abonnement op hebben –het buitengewoon onderwijs even buiten beschouwing gelaten-, zijn opvallend duurder dan het aso. Elke jongere moet kunnen studeren wat hij/zij graag wil. Hiervoor zijn meerdere maatregelen noodzakelijk die buiten het kostenverhaal vallen. Des te opvallender is het dat een structurele aanpak om de schoolkosten te beheersen volledig ontbreekt in de hervorming van het secundair onderwijs. De urgentie lijkt nog niet overal te zijn doorgedrongen. De Vlaamse regering moet dringend structurele maatregelen nemen om het secundair onderwijs terug betaalbaar te maken.

Strijd op 3 fronten
 
Het Netwerk tegen Armoede vindt dat de problematiek van de onbetaalde schoolfacturen op drie terreinen moet worden aangepakt : structureel beheersen van de schoolkosten, optrekken van het gezinsinkomen en een sociale correctie.
 
Structurele maatregelen om de kosten te beheersen zijn, volgens ons, het invoeren van een maximumfactuur in de eerste graad van het secundair onderwijs, voor de meerdaagse uitstappen en op maat, per studierichting in de tweede en derde graad secundair onderwijs, en het gratis ter beschikking stellen van het schoolmateriaal nodig voor het behalen van de eindtermen.

Automatische en hogere schooltoelage
 
Aan de inkomenszijde van de gezinnen moet gewerkt worden door niet alleen de schooltoelagen automatisch toe te kennen, maar ook door ze op te trekken voor de laagste inkomens en door ze afhankelijk te maken van de te verwachte kostprijs van de studierichting in de tweede en de derde graad secundair onderwijs. Een hervorming van het kindergeld, nu een Vlaamse bevoegdheid, moet leiden tot het verhoogd beschikbaar inkomen voor de gezinnen met een laag inkomen.
 
Ook na het nemen van deze maatregelen zullen scholen worden geconfronteerd met, weliswaar minder, onbetaalde facturen. Hier moet ruimte zijn voor wat het Netwerk tegen Armoede een sociale correctie noemt. Voorzie in combinatie met een sociale schoolkas de mogelijkheid om voor bepaalde gezinnen delen van de schoolfactuur kwijt te schelden.