Grondwettelijk Hof vernietigt remgeld voor pro deo advocaat

21/6/2018
Op vraag van het Netwerk tegen Armoede en vele andere organisaties sprak het Grondwettelijk Hof zich uit over de forfaitaire bijdrage die mensen sinds 2016 moeten betalen om beroep te kunnen doen op een pro deo advocaat. De rechters van het Grondwettelijk Hof zijn het met ons eens dat de invoering van een forfaitaire bijdrage van 50 euro geen faits divers is maar voor mensen met weinig bestaansmiddelen een aanzienlijke achteruitgang betekent die onverenigbaar is met artikel 23 van de Grondwet dat het recht op juridische bijstand waarborgt aan iedereen. De rechters zeggen in hun arrest ook dat het inderdaad tegenstrijdig is om een financiële bijdrage te vragen aan mensen die aanspraak maken op een pro deo advocaat juist omdat ze niet over de nodige middelen beschikken om die advocaat zelf te betalen.

De rechters van het Grondwettelijk Hof laten daarnaast wel toe dat men eerst moet bewezen over “onvoldoende bestaansmiddelen” te beschikken vooraleer men een beroep mag doen op een pro deo advocaat maar waarschuwen onmiddellijk ook: men moet dat begrip “onvoldoende bestaansmiddelen” zo invullen dat het alleen rekening houdt met de bestaansmiddelen waarvan rechtszoekenden daadwerkelijk de gerechtskosten en erelonen van advocaten kunnen betalen en niet naar de middelen die de rechtszoekenden en zijn gezin weliswaar toelaten te leven maar niet gebruikt kunnen worden om de onvoorziene uitgave van een gerechtelijke procedure te dekken.

Nood aan een grondige hervorming

Ondanks die belangrijke stap vooruit benadrukten we in onze reactie echter ook dat er ook na dit arrest van het Grondwettelijk Hof nog steeds veel problemen zijn met de manier waarop de pro deo bijstand georganiseerd is. Op de meest recente overlegdag van het Netwerk tegen Armoede gaven mensen uit onze verenigingen immers nog duidelijk aan hoe de procedure om een pro deo advocaat aan te vragen veel te ingewikkeld en onduidelijk is, hoe de communicatie tussen de cliënt en de pro deo advocaat vaak spaak loopt en dat de pro deo bijstand lang niet altijd kwalitatief is. Het Netwerk tegen Armoede blijft dan ook ijveren voor een grondige hervorming van het pro deo systeem zodat het recht op toegang tot de rechter voor iedereen en ook voor mensen met een laag inkomen gegarandeerd is.

Lees het artikel in Knack.