Grondwettelijk Hof vraagt advies aan Europees Hof van Justitie over btw-plicht voor advocaten

13/11/2014
De lang verwachte uitspraak van het Grondwettelijk Hof over de btw-plicht van advocaten, nog doorgevoerd door de vorige federale regering, is er vandaag niet gekomen. Het Hof stelt een prejudiciële vraag aan het Europees Hof van Justitie of de btw-plicht het grondrecht op rechtsbijstand schendt. Europa legt in principe een btw-plicht voor advocaten op aan haar lidstaten, maar België verkreeg daarop een uitzondering (tot de vorige regering aan die uitzondering zelf een eind maakte). Door de vraag aan het Europees Hof kan de uitspraak nog enkele jaren op zich laten wachten.
 
Eind vorig jaar startten 10 organisaties*, waaronder het Netwerk tegen Armoede en het ABVV, een procedure op bij het Grondwettelijk Hof tegen de invoering van btw-plicht voor advocaten. Die doet de prijs voor rechtsbijstand in een klap met 21 % toenemen, een zoveelste drempel voor mensen met een laag inkomen om hun rechten te realiseren. Bovendien leidt de maatregel tot discriminatie. Btw-plichtigen (bedrijven, zelfstandigen), kunnen de btw zelf aftrekken. Particulieren betalen het volle pond.
 
De uitspraak leidt tot verder uitstel over de grond van de zaak, wat de 10 middenveldorganisaties betreuren. “Tegelijk opent de uitspraak ook wel perspectieven”, zegt advocaat Jan Buelens van het Progress Lawyers Network, die de procedure mee opstartte. “Het Hof had wel oren naar ons argument dat de btw-plicht de grondrechten schendt van de rechtszoekende.”
 
Bij het Europees Hof van Justitie kunnen ook middenveldorganisaties uit andere lidstaten bevraagd worden. “En dat is een kans die we ten volle gaan benutten”, zegt coördinator Frederic Vanhauwaert. “We gaan overleg plegen met andere Europese armoedeorganisaties en bekijken hoe we bredere steun kunnen vinden voor onze procedure. Mocht het Europees Hof oordelen dat btw-plicht effectief in strijd is met de grondrechten van Europese burgers, komt ze in heel de Europese Unie op de helling te staan.”
 
*Netwerk tegen Armoede, ABVV, l’ordre des barreaux francophones et germanophones, le Syndicat des avocats pour la démocratie, le Bureau d’accueil et de défense des jeunes, le Syndicat des Locataires de logements sociaux, Ligue des Droits de l’Homme, l’Association de défense des allocataires sociaux, l’Atelier des droits sociaux, le Collectif Solidarité contre l’Exclusion – Bruxelles