Netwerk tegen Armoede stapt naar Grondwettelijk Hof tegen btw-plicht voor advocaten

31/10/2013
Het Netwerk tegen Armoede stapt samen met het ABVV en acht andere organisaties* naar het Grondwettelijk Hof om de schorsing en annulatie te vragen van de invoering van de BTW voor advocaten. Toegang tot het recht is één van de grondrechten, maar ligt al langer onder vuur. Na decennialang geijverd te hebben voor een gelijke toegang tot het recht, is men de laatste jaren volop bezig om dit grondrecht stapsgewijs terug te schroeven. De btw-plicht verhoogt de factuur voor particulieren met 21 %. Niet voor ondernemingen, want die kunnen de betaalde btw gewoon aftrekken. Daarmee verwordt de rechtspraak in ons land tot regelrechte klassejustitie.
 
In 2007 voerde men de rechtsplegingsvergoedingen in waarbij de verliezende partij een som gekoppeld aan de waarde van het geschil moet betalen. Hier wordt geen uitzondering tussen vermogenden en minvermogenden gemaakt, behalve voor pro deo.
In 2011 werd de BTW-plicht ingevoerd voor deurwaarders en notarissen, zodat veel mensen met betalingsproblemen er nog extra kosten bovenop krijgen.
En begin dit jaar de geplande afbouw van het pro deo systeem. De inkomensgrenzen voor een pro deo advocaat liggen al erg laag (een alleenstaande heeft slechts recht op volledige kosteloosheid als hij maximaal 928 euro netto per maand aan inkomsten heeft). Heel wat mensen met een laag inkomen vallen op die manier al uit de boot. Bovendien wil minister van Justitie Turtelboom nog een remgeld invoeren, per procedure en per advocaat. Voorlopig zijn die plannen van de minister on hold gezet, na fel protest van armoedeverenigingen, vakbonden én advocaten. Maar een hervorming van het systeem is zeker nog niet van de baan.
Bij al deze hervormingen is op geen enkel manier rekening gehouden met de gebruikers van het systeem, vooral niet met degenen die het al moeilijk hebben. Er heerst sowieso al een groot wantrouwen bij kwetsbare mensen tegenover justitie en alles wat daar mee te maken heeft. De drempels zijn al ontzettend hoog om rechten af te dwingen of zich te verdedigen.
Bovendien heeft men nooit werk gemaakt van onze vraag om de groei naar pro deozaken grondig te onderzoeken , om de eerstelijns juridische bijstand grondig te hervormen en er genoeg middelen tegenover te zetten en om alternatieve manieren van financiering te zoeken voor het systeem.
Nu gooit men hier de invoering van de BTW-plicht van 21 % voor advocaten bovenop. Deze werd in juli van dit jaar bijna en stoemelings doorgevoerd. De particulier die een advocaat wil raadplegen voor een huurprobleem, een familiaal probleem, een arbeidsovereenkomst, een geschil met een aannemer, enzovoort, zal zijn factuur zien verhogen met 21% (de Europese wetgeving voorziet niet in een lager tarief ter zake)! Er is trouwens geen enkele zekerheid dat er geen BTW zal moeten betaald worden in pro deozaken.
Bovendien creëert de invoering van een BTW-verplichting een ongelijke behandeling tussen ondernemingen en particulieren. Ondernemingen die zelf BTW-plichtig zijn, kunnen de BTW eenvoudigweg aftrekken, zodat het voor hen een neutrale operatie is. Burgers hebben deze mogelijkheid niet. Een invoering van een BTW-plicht is in die zin asociaal omdat ze uitsluitend gedragen wordt door de zwakste schouders. Maakt de regering opnieuw de keuze om de sterkste schouders te ontzien?
 
Het Netwerk tegen Armoede kan niet aan de zijlijn blijven staan kijken als het gaat over de fundamentele aantasting van een grondrecht en daarom dienden we vandaag samen met 9 andere organisaties  een verzoekschrift in bij het Grondwettelijk Hof met de vraag tot schorsing en annulatie van de invoering van BTW-plicht voor advocaten.