Overheid zet mensen op straat, ook kinderen

30/11/2018
Op 5 december organiseren mensenrechten- en armoedeorganisaties, bezorgde burgers, vrijwilligers* …. een wake up call in Brussel onder de slogan #GeenMensenOpStraat. Iedereen neemt die dag slaapzakken en wekkers mee om onze regering wakker te schudden: teveel mensen moeten op straat overleven. . Wij eisen een oplossing.

Ons land stelde vorige week een limiet op de asielaanvragen in. Dat betekent dat de voorbije dagen tientallen mensen geen asiel mochten aanvragen, Fedasil hen geen opvang kon geven en ze dus op straat terecht kwamen.  Ook niet-begeleide minderjarige vluchtelingen, kinderen die hier alleen zijn, belanden op straat, voor hen werd er zelfs nog geen afzonderlijk winterplan geactiveerd.
Daarnaast heb je de zogenoemde ‘transitmigranten’ die ook aan hun lot overgelaten worden op straat en enkel bij burgers een slaapplaats voor de nacht vinden. Tel daarbij de ongeveer 3.386 dak- en thuislozen die in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geteld werden “voor” het openen van het jaarlijkse winterplan en we hebben een crisis. Te veel mensen moeten overleven op straat.  

Al deze mensen hebben recht op een menswaardige behandeling. Asielzoekers hebben recht op toegang tot asiel, en toegang tot opvang. De oplossing om te verhinderen dat ook deze mensen dakloos worden, ligt voor de hand: organiseer de asielopvang met een langetermijnvisie, stop met de afbouw van broodnodige plaatsen. Maar onze overheid treedt deze rechten bewust met de voeten.
Er komen steeds meer diverse groepen op straat terecht. Sinds 2008 is het aantal getelde dak- en thuislozen in het Brussels gewest nagenoeg verdubbeld volgens cijfers van 2017. Waar is een menselijke en rechtvaardige politiek die mensenrechten en grondrechten moet vooropzetten? Crisisbeheer is geen beleid. We missen het beleid dat kwetsbare groepen beschermt en integreert in de maatschappij.
 
Meer mensen op straat
Het gevolg daarvan is meer mensen die hun toevlucht moeten zoeken tot kraakpanden, tenten en portalen. Dat is niet alleen een morele schande, maar ook een heel concreet probleem voor onze samenleving. Mensen op straat worden ziek, vinden geen werk, lopen geen school. Mensen op de vlucht voor oorlog, geweld en vervolging doen bovendien nieuwe trauma’s op op straat. De straat is deel van het probleem, nooit van de oplossing. Wij zien mensen steeds verder onder de radar belanden. Uit angst voor de gevolgen verbergt men zich voor de overheid en hulpverlening.
 
Menswaardige opvang is geen bed voor de nacht
We pleiten voor toegang tot basisrechten en mensenrechten voor iedereen in ons land. En een menswaardige nacht en dagopvang voor iedereen, niet alleen in de winter, maar gedurende het hele jaar. De overheid mag haar verantwoordelijkheid niet blijven afschuiven op de schouders van burgers en middenveld. Tijd om wakker te worden, want dit beleid maakt slachtoffers.
 
Nachtopvang is niet meer dan een crisisantwoord. Willen we voorbij de crisis, dan is het aan overheden om samen te werken aan gepaste begeleiding en omkadering voor elk van deze doelgroepen. Aan een voldoende ruim asiel opvangnetwerk dat spontane fluctuaties in aankomsten aankan, aan een globale en structurele aanpak van dakloosheid met ondermeer voldoende en kwaliteitsvolle sociale woningen en een betaalbare en kwaliteitsvolle private huurmarkt.
 
Als professionele middenveldorganisaties en vrijwilligers stellen wij dat het er toe doet, hoe mensen onthaald en opgevangen worden. Nachtopvang is geen plaats voor kinderen, gezinnen met kinderen en andere kwetsbare profielen. Opvang omvat zorg en sociale begeleiding. Er wordt gewerkt aan rust en vertrouwen. Voor asielzoekers specifiek moet de opvangwet gerespecteerd worden die minimumvereisten oplegt over de inhoud van de opvang.
 
 
Eisen
  • We eisen dat er niemand op straat moet slapen. Voor elke persoon , elk gezin dat op straat staat, is een gepaste oplossing voor handen.
  • Opvang moet waardig, doelgroep-sensitief,  en op maat van specifieke dakloze groepen zijn Ook de noodopvang moet waardig en hygiënisch zijn met respect voor de privacy, aangepast aan de noden van verschillende doelgroepen (vrouwen/mannen, kinderen/jongeren, met of zonder verslavingsproblematiek, etc)
  • Mensen hebben rechten. Voor asielzoekers geldt een recht op opvang op basis van de opvangwet. Recht op een menswaardige behandeling geldt voor iedereen.
  • Crisisbeheer is geen beleid. Noodopvang onder het Winterplan is onvoldoende. Er moet nacht- én dagopvang zijn het hele jaar door. Het asielopvangnetwerk moet voldoende bufferplaatsen kennen.   We vragen de overheid een ommezwaai te maken en te investeren in een beleid dat dakloosheid duurzaam en structureel aanpakt.
Afspraak op 5 december van 9.30 tot 10.30 uur op het Bolivarplein voor station Brussel-Noord.

Deelnemende organisaties: Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Netwerk tegen Armoede, Ciré, Kenniscentrum WWZ, Dokters Van De Wereld, Refugee Party, La Strada en Réseau wallon de lutte contre la pauvreté.