Toegang tot recht staat meer dan ooit onder druk

11/6/2014
Fundamentele rechten, zoals recht op wonen, menselijke waardigheid, degelijke arbeidsvoorwaarden, zijn waardeloos als je ze niet kunt afdwingen. Voor een groeiend aantal mensen wordt het hoe langer hoe moeilijker om die rechten te realiseren. Voor al die mensen is de toegang tot het recht onontbeerlijk om rechten te verkrijgen.

De toegang tot het recht is een fundamenteel recht voor iedereen. Dat principe staat ingeschreven in artikel 6 van het EVRM Het wordt gegarandeerd door het recht op juridische bijstand, gefundeerd op rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten de Mens, op artikel 23 van de Grondwet en meer recent op artikel 47 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie.

Voor mensen in armoede staat dit recht enorm onder druk.Er zijn ontzettend veel drempels om het waar te maken. Wantrouwen tegenover het systeem, een te complex taalgebruik, het gebrek aan kennis van de leefwereld van mensen in armoede bij tal van juridische actoren maken dat mensen in armoede heel moeilijk hun rechten kunnen vrijwaren of zich verdedigen.
Daarbovenop komen de financiële drempels. Die zijn de afgelopen jaren steeds hoger geworden: invoering van de btw-plicht voor advocaten en deurwaarders, verhoging van de rol- en griffierechten, een slinkend budget voor pro Deo, waardoor steeds minder advocaten pro deozaken willen opnemen.

Kwaliteitsvolle en betaalbare juridische bijstand voor iedereen

Op die manier wordt de toegang tot het recht die voor kwetsbare mensen al moeilijk af te dwingen is, steeds verder uitgehold en staan mensenrechten , ook in een democratie, steeds meer onder druk.
Daarom vragen wij aan de minister van Justitie of hij of zij bereid is, ondanks de vele andere grote uitdagingen binnen dit domein, om een kwaliteitsvolle en betaalbare juridische bijstand voor iedereen, in samenspraak met àlle actoren (advocatuur, magistratuur én middenveld ) bovenaan zijn of haar agenda te plaatsen en daarvoor voldoende financiële middelen wil vrij maken.

Dit standpunt verscheen in de recentste editie van de Juristenkrant. Daar vindt u nog andere prioriteiten van advocaten, organisaties en magistraten voor de volgende minister van Justitie. Meer info vindt u hier.