Veel gestelde vragen

1. Wat is armoede?
2. Wat is generatiearmoede?
3. Wat doet een vereniging waar armen het woord nemen?
4. Structurele armoedebestrijding.
5. Waar vind ik een lijst van erkende verenigingen waar armen het woord nemen?
6. Hoe groot is de armoede in Vlaanderen?
7. Ik wil mensen in armoede bevragen. Waar kan ik terecht?
8. Hoe kan ik me inzetten als vrijwilliger?
9. Via welke pistes willen armoede en sociale uitsluiting bestrijden?
10. Op welke levensdomeinen grijpt een armoedesituatie in?


1.    Wat is armoede?
Mensen belanden in armoede wanneer ze niet meer in staat zijn om te voorzien in hun basisbehoeften. Armoede kan bepaald worden in functie van het inkomen. Zo heeft de Europese Unie de armoedegrens per land vastgesteld op 60 % van het mediaan inkomen (het middelste, dus niet het gemiddelde, inkomen van alle burgers van dat land). Voor België is dat €1.139/maand voor een alleenstaande en €2.392/maand voor een gezin met 2 kinderen. Ter vergelijking, het leefloon bedraagt €910 voor een alleenstaande en1.254 euro/maand voor een gezin met 2 kinderen.

Duidelijk is dat het leefloon (maar ook nog heel wat andere sociale uitkeringen en lage lonen; het gaat niet alleen over sociale uitkeringen maar ook over inkomsten via arbeid “de werkende armen” ) ver onder de armoedegrens liggen. Te lage inkomens bestendigen de armoedesituatie van mensen. Armoedeorganisaties, vakbonden en sociale bewegingen vragen al jaren dat alle uitkeringen minstens opgetrokken worden tot de Europese armoedegrens.

Maar armoede betekent ook kansarmoede. Armoede is een veel complexer probleem dan alleen maar een gebrek aan inkomen. Wie in armoede leeft, zit verstrikt in allerlei vormen van sociale uitsluiting die ook nog eens op elkaar inwerken en elkaar versterken. Enerzijds is er de materiële kloof: mensen vinden geen betaalbare, kwaliteitsvolle woning, stellen doktersbezoek uit, vinden moeilijk werk en kinderen uit kwetsbare gezinnen lopen een groter risico op schoolachterstand.

Die materiële uitsluiting vormt de buitenkant van armoede. De binnenkant van armoede wijst op menselijke gevolgen. Gebrek aan zelfvertrouwen, schaamte, een negatief zelfbeeld. Een armoedesituatie kan reële psychische schade veroorzaken, wat de zoektocht naar werk of naar een geschikte opleiding nog verder bemoeilijkt.

2. Wat is generatiearmoede?

Generatiearmoede is armoede die van generatie op generatie doorgegeven wordt. Kinderen die in armoede geboren worden, hebben in verhouding een grotere kans om later ook in armoede te leven. Of, anders gezegd, voor hen is het nog moeilijker om uit de armoede te geraken.

De kenmerken van kansarmoede zijn bij hen nog veel nadrukkelijker aanwezig en zeker ook de binnenkant van armoede laat zich bij hen nog veel scherper voelen.

3. Wat doet een vereniging waar armen het woord nemen?

Het eerste doel van onze verenigingen is armoedebestrijding door het nastreven van maatschappelijke verandering. De verenigingen combineren hiervoor een basiswerking met een themawerking. Met de basiswerking halen de verenigingen mensen in armoede uit hun sociaal isolement . Veel van onze verenigingen hebben dan ook een onthaalruimte waar men terecht kan voor een kopje koffie, een babbel.
Verder willen onze verenigingen mensen in armoede ook opnieuw vertrouwen geven in hun eigen capaciteiten. Hier neemt het vrijwilligerswerk een belangrijke plaats in. Zaken aanpakken, slagen en waardering krijgen staan hierbij centraal.

Elke vereniging werkt rond thema’s die belangrijke domeinen uit het leven van mensen in armoede aanpakken. De mensen verzamelen ervaringen en formuleren knelpunten. Rond het thema gaat de vereniging in gesprek met veldwerkers, verantwoordelijken en beleidsmakers. Ze formuleren veranderingsvoorstellen die een belangrijk verschil moeten maken voor de mensen in armoede.
Naast deze bijdrage tot structurele veranderingen besteedt elke vereniging ook aandacht aan de dagelijkse problemen van uitsluiting. Armen worden ondersteund bij het verwerven van een plaats in de samenleving.

4. Structurele armoedebestrijding

De verenigingen waar armen het woord nemen willen aan structurele armoedebestrijding doen. Via maatschappelijke veranderingen en beleidsbeïnvloeding proberen wij duurzame maatregelen af te dwingen tegen armoede: hogere sociale uitkeringen, een betere toegang tot aangepast en kwaliteitsvol werk, een onderwijs dat kinderen meeneemt in plaats van uitsluit, toegankelijke en betaalbare gezondheiszorg, betaalbaar wonen en echte participatie van mensen in armoede.

5. Waar vind ik een lijst van erkende verenigingen waar armen het woord nemen?

De lijst vindt u hier.

6. Hoe groot is de armoede in Vlaanderen?

In Vlaanderen leeft 10,6 % van de bevolking in armoede, 1 op 10 dus. Meer dan 1 op 8 kinderen (13,76 %) wordt geboren in een gezin in armoede. Meer cijfers over armoedebestrijding vind je op www.armoedebestrijding.be.

7. Ik wil mensen in armoede bevragen. Waar kan ik terecht?


Contacteer hiervoor  het Netwerk tegen Armoede en wij bekijken bij welke vereniging(en) u best terecht kunt. Contactpersoon: Peter Heirman, 0486 72 83 81, peter.heirman@netwerktegenarmoede.be.

8. Hoe kan ik me inzetten als vrijwilliger?

Verenigingen zijn soms op zoek naar extra vrijwilligers, zowel mensen met als zonder armoede-ervaring die zich langere tijd kunnen engageren. Dat maakt immers de kracht uit van onze verenigingen, dat mensen met en zonder armoede-ervaring samen stappen zetten in de strijd tegen sociale uitsluiting. Wil je graag je steentje bijdragen, contacteer dan een vereniging in jouw buurt:

9. Via welke pistes willen wij armoede en sociale uitsluiting bestrijden?

1. Beleid: via dialoog met het beleid op Vlaams (via het Netwerk tegen Armoede) en lokaal (via de verenigingen waar armen het woord nemen) niveau
2. Ondersteuning van de verenigingen waar armen het woord nemen: coaching, kennisuitwisseling, gezamenlijke acties, ...
3. Communicatie: wij werken heel actief rond beeldvorming van (mensen in) armoede, via pers nieuwsbrief, blog, ...
4. Partnerschappen met bedrijven: werken rond co-creatie, coaching, vorming, ...
5. Juridisch spoor: Netwerk tegen Armoede is bevoegd om in naam van mensen in armoede class actions aan te spannen voor wat betreft consumentenrecht. Daarnaast leggen we sytematisch financiële en andere drempels in justitie bloot.

10. Op welke levensdomeinen grijpt een armoedesituatie in?


Als we de armoede duurzaam en structureel willen bestrijden, moeten we ook, maar niet alleen, de inkomenskloof aanpakken. Bekijk hier rond welke thema's het Netwerk tegen Armoede sociale uitsluiting probeert tegen te gaan.