Vereniging in beeld: De Schakel Puurs

Drie kranige dames zitten te wachten om hun verhaal te doen. Met veel pit, vuur en engagement. Pascale, Christa en Marleen verzetten bergen vrijwilligerswerk in De Schakel, onze vereniging waar armen het woord nemen in Puurs. Ze praten heel open en zelfbewust over wat ze hun tweede thuis noemen. Maar ooit was dat anders. “Terug onder de mensen durven komen, dat is zo moeilijk als je in armoede leeft.”
 
Pascale vond 5 jaar geleden de weg naar De Schakel via het Caw in Willebroek. Na haar scheiding verzeilde ze in de armoede. “Mensen beseffen niet wat leven in armoede mentaal met je doet. Je gevoel van eigenwaarde is helemaal weg. Ik was heel verlegen. Toen mensen van De Schakel mij aanspraken, zag ik dat eerst niet zitten. Ik kwam een voedselpakket halen en maakt zo snel mogelijk dat ik weg kwam. Na een tijdje durfde ik al eens een koffie te drinken, snel, in een hoekje, zodat niemand mij zou opmerken. En zo stap je geleidelijk toch mee in het verhaal van deze vereniging.”
Pascale is helemaal open gebloeid nu. Ze blijft er elke donderdag om samen soep en boterhammen te eten en engageert zich als vrijwilliger, onder meer door vorming te geven. “Een zware ervaring, omdat je veel van jezelf bloot geeft en je weet nooit vooraf hoe de mensen zullen reageren. Maar ons verhaal maakt wel een grote indruk, merk ik. Het doet de mensen de ogen open. Dat geeft mij de kracht om hier mee door te gaan. Bij het CLB hebben we duidelijk kunnen maken wat de drempels zijn voor ouders om naar hen te stappen en hoe die kunnen weggewerkt worden. Een vertrouwensrelatie, een veilige omgeving. Dat inzicht in armoede is heel belangrijk. Mensen moeten het gevoel hebben dat op begrip kunnen rekenen.” Daar blijft het niet bij voor Pascale. Ze zit ook in de themagroep, waar heel uiteenlopende dingen besproken, van heel praktisch tot armoedebeleid: kerstmarkt, bibclub, mobiliteit, cultuur, …
 
Christa zat na een slopende vechtscheiding zwaar in de put. “Ik zat financieel aan de grond. Ik at niet meer, kwam niet meer buiten. Via het Caw kwam ik dan in contact met De Schakel. In het begin ging ik er snel mijn voedselpakket halen, net zoals Pascale, en kroop snel weer weg. Nu geef ik mee vorming, help ik kleding sorteren in de tweedehandswinkel en blijf ik op donderdag eten. Ik heb terug zin in het leven gekregen. Dat voedselpakket was de manier om mij hier over de vloer te krijgen, maar uiteindelijk betekent de vereniging zoveel meer voor mij. Ik vind het vooral belangrijk om ook vorming  te kunnen geven, om aan diensten te tonen wat het betekent om in armoede te leven. En om in dialoog te gaan met gemeente en Ocmw en heel veel andere diensten hoe we armoede echt kunnen terugdringen.  Het is op die manier dat we mensen echt een perspectief kunnen geven.”
 
Marleen kan dat alleen maar beamen. “Ik heb nooit echt in financiële armoede geleefd”, vertelt ze. “Wel in mijn hoofd.  Ik kampte met een zware depressie en raakte sociaal geïsoleerd. Hier had ik het gevoel dat ik echt welkom was, dat ik mezelf kon zijn. In De Schakel klampte men mij in het begin letterlijk aan. “Kom af of bel ons anders om te zeggen waarom je niet kan komen.” En zo ben ik hier meer en meer over de vloer beginnen komen, heb ik nieuwe vrienden leren kennen en een plek gevonden waar ik mezelf kan zijn.” Marleen is een bezige bij in De Schakel. Ik doe veel verschillende dingen: ik ben de trekker van onze bibclub, help mee uitstappen organiseren, ben aanspreekpunt voor ons cultuuraanbod. In de themagroep neem ik notities en ik haal veel kracht uit de studiedagen en vormingsmomenten waar we met De Schakel aan deelnemen. Daardoor heb ik ook veel dingen bijgeleerd. Nu ben ik al enkele jaren bestuurslid. Doordat je hier veel kansen krijgt zonder dat je ergens toe verplicht wordt, kan ik mezelf ontplooien en zelfvertrouwen kweken. Voor mij was dat een hele ommekeer.”
 
Pascale, Christa en Marleen zijn ook actief in de themawerking van De Schakel. Die draait nu rond maatschappelijke dienstverlening. “We merken dat er nog vaak weinig rekening gehouden wordt met de situatie van mensen in armoede. In het Sociaal Huis je verhaal moeten doen terwijl andere mensen dat kunnen horen. Of bij de politie klacht indienen wegens stalken, maar je verhaal al meteen twee keer moeten doen: bij het ingangsloket en bij de bevoegde inspecteur. Het maakt dat mensen afhaken en de stap niet durven zetten. Het is dat inzicht dat we lokale diensten hier willen bijbrengen.”
 
In het algemeen blijft privacy een teer punt. “Puurs, Bornem en Sint-Amands zijn niet zo’n grote gemeenten. De sociale controle is hier heel groot, waardoor veel mensen hun armoede met alle mogelijke middelen proberen verborgen te houden. Maar we zijn blij dat wij dat van ons hebben kunnen afwerpen. Je situatie onder ogen zien en terug onder de mensen komen, dat is de eerste noodzakelijke stap.”