Vereniging in beeld: De Vrolijke Kring

Wie in armoede leeft, heeft de neiging om zich achter zijn vier muren op te sluiten. Dat was bij mij niet anders. De Vrolijke Kring heeft die muren gesloopt.” Dat zegt Carine, sinds jaar en dag bezoeker en vrijwilliger van De Vrolijke Kring, vereniging waar armen het woord nemen in Ronse. “Iemand kwam mij halen en nam me mee tot aan de deur van de vereniging. Ik was mensenschuw, maar hier leerde ik andere mensen kennen en vertrouwen. Dat isolement, dat onderschatten veel mensen die nooit in armoede geleefd hebben. Mensen in armoede zijn al zo vaak uitgesloten, hebben al zo vaak met hun kop tegen de muur gelopen, dat ze uiteindelijk liever zelf de deur dichthouden dan ze nog maar eens op hun neus te krijgen. Zo beland je in een kluwen van problemen waar je nog moeilijk uit geraakt. Dankzij De Vrolijke Kring ben ik een ander mens geworden. Al moest ik me met een stokje hiernaartoe slepen, ik zou nog blijven komen.”

Ingrid is aan de slag als poetsvrouw, maar heeft het niettemin moeilijk. “Dat isolement, dat kan ik alleen maar bevestigen. Het overvalt je, je raakt de greep op je leven kwijt, verliest elk vertrouwen en uiteindelijk raak je verstrikt in eenzaamheid en uitsluiting. Mensen in armoede worden vaak scheef bekeken en dat voelen ze zelf heel goed aan. Toen ik het beter had, bezondigde ik me ook wel eens aan vooroordelen. Waarom zoeken ze geen werk? Schieten ze niet in actie? Tot je hen beter leert kennen en je begrijpt hoe moeilijk het is om aan een deftige job te geraken, zeker als je kortgeschoold bent of gezondheidsproblemen hebt. En zelfs een job is geen garantie tegen armoede. Ik kan ervan meespreken.”

Patrick is nog relatief nieuw in De Vrolijke Kring. Hij belandde in de armoede na een scheiding en rugproblemen, waardoor hij nog moeilijk kan gaan werken. Relatief nieuw, maar zeer actief in de vereniging, net als Ingrid en Carine. “We nemen menen soms letterlijk bij de hand tot hier”, vertelt hij. “Zo groot is de vrees om onder de mensen te komen. Eenmaal de stap gezet, bloeien mensen helemaal open. Hier kunnen ze terecht voor een kop koffie en een babbel, kunnen ze meedraaien tijdens de permanentie, mee nadenken over hoe we armoede bestrijden, maar ze kunnen hier ook gewoon eens tot zichzelf komen. Iedereen doet wat hij of zij kan, volgens eigen interesses en capaciteiten. Dat geeft mensen het vertrouwen dat ze zo broodnodig hebben en waardoor ze hun leven weer in eigen handen durven nemen.”

Wonen groot probleem

Wonen is een groot probleem in Ronse. Daarom besloten de mensen van De Vrolijke Kring om dat thema verder uit te diepen. “Veel mensen staan al jaren op de wachtlijst voor een sociale woning”, legt Ingrid uit. “En wie er toch een heeft, leeft vaak in een huis met veel gebreken. Slecht geïsoleerd, vocht. De woningen worden slecht onderhouden.” Het gevolg van wanbeheer. In die mate zelfs dat de maatschappij onder verscherpt toezicht van de Vlaamse overheid werd geplaatst.”

Het goede nieuws is wel dat de mensen van De Vrolijke Kring nu veel actiever betrokken worden bij het woonbeleid in Ronse. Patrick: “Er is nu een woonraad en daar zullen wij hopelijk onze verzuchtingen kwijt kunnen, zowel rond de problemen in de sociale huisvesting als de krapte op de privé-huurmarkt. Mensen betalen al gauw 500 tot 600 euro per maand voor een huis dat vaak van slechte kwaliteit en klein is.”
Die woonproblematiek is belangrijk, want zonder een woning van degelijke kwaliteit krijg je ook te maken met een hele resem andere problemen. “Je gezondheid lijdt eronder”, zegt Carine. “En in een slecht huis nodig je geen mensen uit, daar zie je dat sociale isolement weer opduiken.” “Het is een echte lijdensweg”, vindt Ingrid. “Slaapkamers die te vochtig zijn, huizen waar je soms maar één kamer echt kunt gebruiken en dan maar wachten en hopen dat je ooit naar een betere woning kunt verhuizen. Het gebrek aan betaalbare, kwaliteitsvolle woningen houdt mensen echt in de tang.”

Sociale kruidenier

Ondertussen blijven de mensen van De Vrolijke Kring ook op andere punten de vinger aan de pols houden. “Veel van wat we hier opstarten, wordt nadien voortgezet door het stadsbestuur”, zegt Ingrid. “De sociale kruidenier is daar een mooi voorbeeld van. Wij hebben daar de basis voor gelegd, aan de stad getoond dat hier een publiek voor is en dat dit beantwoordt aan een reële behoefte.”

Toch blijft men in Ronse nog te vaak doof voor de reële problemen van mensen in armoede. Ingrid: “Neem nu de speelschool (speelpleinwerking, nta). Vlak voor de zomervakantie heeft men vorig jaar koudweg alle sociale tarieven afgeschaft, onder het mom van besparingen, waardoor mensen met een Omnio-statuut plots €10 in plaats van €3 moesten betalen. Op de koop toe werd de warme maaltijd afgeschaft. Een zeer asociale maatregel, waar men dit jaar gedeeltelijk op terugkwam, maar mensen betalen nog altijd teveel. Gevolg? De speelschool krijgt veel minder kinderen over de vloer dan vroeger. Dit is een slechte maatregel voor iedereen. En dan maar de mond vol hebben over kinderarmoede.”

Moeilijke woorden

Dat belet De Vrolijke Kring niet om te blijven broeden op nieuwe initiatieven. Zo heeft de vereniging de sociale gids (met een overzicht van alle sociale diensten en organisaties in de stad) van Ronse onder de loep genomen. “We hebben de gids kritisch doorgenomen op vlak van taalgebruik”, legt Patrick uit. “Alle moeilijke woorden zijn eruit gehaald zodat de gids nu begrijpelijk is voor de mensen die hem nodig hebben. In het algemeen zijn de relaties met de het ocmw fel verbeterd. De diensten proberen mensen veel proactiever rechten toe te kennen. Mensen krijgen veel meer informatie, waardoor ze minder rechten mislopen en de ontvangst en de dienstverlening zijn veel toegankelijker geworden onder onze impuls. Dat is iets waar we best trots op mogen zijn.”

In De Vrolijke Kring bruist het van de activiteit. Tijdens de permanenties heerst een gezellige drukte, de vereniging organiseert crea-activiteiten, zangmomenten, computerbegeleiding, cultuuruitstappen en sportactiviteiten. De vereniging heeft zelfs een heuse krant, Het Vrolijk Gazetje, waarmee ze de modale Ronsenaar probeert te bereiken. Het nieuwste project is een sociale tuin, te vergelijken met een volkstuin, waar ook kooksessies aan verbonden zijn. Dat verloopt onder meer met steun van het CAW en Welzijnszorg. “We zijn de voorbije jaren gegroeid als vereniging en we worden meer betrokken bij het beleid van de stad. Dat hebben we eerst en vooral aan onszelf te danken. Het is mooi om te zien dat ook mensen in armoede hun stem kunnen laten horen en gehoord worden.”