Ons Centrum

Denise verloor haar broer, Mildred haar zoon. Fernand kwijnde weg voor hij naar Ons Centrum kwam. Fons zocht een plek waar hij zich thuis kon voelen en weer nieuwe mensen kon leren kennen. Eenzaamheid en psychische kwetsbaarheid vormen een opvallende rode draad wanneer je met de mensen van Ons Centrum in Leopoldsburg spreekt. Al hebben ze hier de veerkracht gevonden om weer recht te kruipen, nieuwe vriendschappen te smeden en weer naar de toekomst te kijken. Ons Centrum is de jongste telg van het Netwerk tegen Armoede. Ze zijn sinds vorig jaar een erkende vereniging waar armen het woord nemen.
 
Opvallend dat geestelijke gezondheid zo zwaar doorweegt in Leoploldsburg. “Het is ook het centrale thema waarrond we werken”, zegt Fernand. “Maar dat is inderdaad geen toeval. De nood is hoog in deze stad. Het leger zorgde hier altijd voor veel werkgelegenheid, maar dat is sterk verminderd nu onze defensie aan het inkrimpen is. De mijnindustrie, en recenter Ford Genk, allemaal arbeidsplaatsen die verdwenen. De werkloosheid piekt in onze gemeente. Veel mensen hebben hun perspectief verloren, verzeilen in eenzaamheid en psychische problemen. Dat leidt ook tot veel drank- en drugsverslaving.”
 
Tegelijk zijn de voorzieningen voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen zeer beperkt. “In Leopoldsburg zelf is er zo goed als geen geestelijke gezondheidszorg”, zegt Denise. “Er is een Centrum Geestelijke Gezondheid in Lommel, maar daar zijn wachtlijsten en er is hier een groot gebrek aan openbaar vervoer. Je raakt er nauwelijks met de bus. En daar komen dan nog financiële en mentale drempels bovenop. Mensen hebben schrik van de kosten, en terecht. Bovendien is het al een lang proces om te erkennen dat je hulp nodig hebt. Rond mentale problemen blijft een hardnekkig taboe hangen. Als je dan ook nog eens moet wachten, er niet geraakt of niet weet hoeveel het gaat kosten, tja, dan haken mensen af.”
 
Daarom wil Ons Centrum werken aan heel concrete voorstellen om die geestelijke gezondheidszorg tot bij de mensen te brengen in plaats van omgekeerd. “We bekijken momenteel met het Sociaal Huis of we daar of in onze lokalen een zitdag kunnen organiseren waarbij mensen terecht kunnen bij een psycholoog. Daarmee werken we in een beweging allerlei drempels weg. Mensen kunnen er terecht in een omgeving die voor hen vertrouwd is, zonder financiële drempel. Het zou de zorg veel toegankelijker maken.”
 
De gebrekkige toegankelijkheid van geestelijke gezondheidszorg brengt mensen immers ernstig in de problemen. Mildred: “We hebben het hier al vaak meegemaakt, vaak ook met familieleden van bezoekers bij Ons Centrum. Hun kind, broer of zus of ouder kan niet opgenomen worden, ‘want de problematiek is niet ernstig genoeg’. Mensen moeten anderen of zichzelf bijna iets aandoen voor ze aanspraak kunnen maken op crisiszorg. Dat creëert menselijke drama’s. Hoe sneller kan ingegrepen worden, hoe beter problemen ook aangepakt kunnen worden. Daarom is dit voor ons ook zo belangrijk.”
 
Ons Centrum heeft verder grootse plannen voor dit jaar. In december willen ze op de planken staan met een theaterstuk, onder regie van een professionele theatermaakster. “We willen op die manier ons verhaal tot bij het publiek brengen”, zegt beroepskracht Karima Boutliss. “In het stuk worden knelpunten, ervaringen, maar ook de kracht van mensen in armoede en hulpverleners in beeld gebracht. Een ambitieus project, maar alle deelnemers willen zich er met volle goesting in smijten.”
 
Naast het theaterproject blijft Ons Centrum een brede waaier aan activiteiten aanbieden: crea-namiddag, computerlessen… en ze zijn ook 1 keer per maand aanwezig op de voedselbedeling van de plaatselijke vzw Sint-Vincentius. Karima: ““Het is voor ons vooral een manier om mensen naar onze vereniging toe te leiden. We spreken er mensen aan en nodigen hen uit om eens bij de vereniging langs te komen. Andere activiteiten zorgen dat mensen zich hier thuis voelen en zich kunnen ontplooien.”
 
Fons ontfermt zich over de computerlessen. “Het is een beetje een uit de hand gelopen hobby voor mij. Maar heel belangrijk voor de mensen. Een computer is al lang geen luxeproduct meer, maar een basisbehoefte. Als je geïnformeerd wil blijven, werk wil zoeken of op de hoogte wil blijven van je rechten, zijn een computer en internet onmisbaar geworden. Mensen kunnen hier op hun eigen tempo leren. We maken er geen klasje van. Ook wie nog nooit een computer aangeraakt heeft, kan hier zijn eerste stappen zetten.”
 
Ons Centrum werkt nauw samen met het Sociaal Huis en het Ocmw van Leopoldsburg. “De dialoog zit goed”, zegt Karima. “Men staat open voor onze inbreng en wil bijvoorbeeld actief meewerken aan onze voorstellen rond geestelijke gezondheidszorg. We blijven wel werken om de dienstverlening nog te verbeteren. Teveel mensen krijgen nog altijd niet waar ze recht op hebben. Wij bekijken met het Sociaal Huis hoe maatschappelijk werkers dat nog actiever kunnen aanbieden. Voor mensen is het vaak te moeilijk om dat allemaal zelf uit te zoeken, terwijl zij bij de bron zitten. We vinden het ook belangrijk dat mensen met respect benaderd worden. De ene keer lukt dat al beter dan de andere, maar de bereidheid om hieraan te werken is er heel duidelijk.”
 
Interesse? Ons Centrum, Nicolaylaan 141, 3970 Leopoldsburg, 011 53 98 44 – 0497 58 43 69, karima.boutliss@rimo.be