“Armoede is iets waar je als samenleving tegen moet blijven vechten. Het is een onrecht waar we ons niet zomaar mogen bij neerleggen, al krijgen we in onze maatschappij vaak het omgekeerde signaal.” Dominique klinkt heel strijdvaardig. Zij is een van de pioniers bij Wieder, een vereniging waar armen het woord nemen die pal in het centrum van Brugge mensen verenigt. ‘Ja, ook in een stad vol toeristen en dure winkels leven mensen in armoede.”
 
Wieder ging officieel van start in 2004 en viert dit jaar dus zijn 10-jarig jubileum. Dominique was er bij van in het begin. “Daarvoor zat ik bij een moedergroep. Als je in armoede leeft, verlies je een groot deel van je sociaal netwerk. Contact met andere moeders die in dezelfde situatie zitten, kan deugd doen en maakt je sterker. Toen Wieder opstartte, spraken ze mij ook aan. Ik durf wel mijn mond open doen en het woord nemen. Samen met andere mensen de strijd aangaan tegen armoede, dat sprak me heel erg aan.”
 
Sindsdien is Dominique een zeer gedreven vrijwilliger bij Wieder. “Het grootste deel van mijn tijd besteed ik aan vormingen. Die geven we meestal in scholen, zowel aan leerlingen als aan leerkrachten. Het verhaal van een generatiearme, het sociaal isolement, de moeilijke strijd van elke dag, dat pakt de mensen en dat opent hen de ogen. Mensen appreciëren ook dat ik met mijn verhaal naar buiten durf te komen. Ik vraag geen medelijden, wel respect voor hoe wij leven of moeten leven en hoe we zelf denken dat de strijd tegen armoede best gestreden wordt. Door ons werk wordt er nu veel meer dan vroeger over armoede gesproken. Helaas wordt er nog te weinig mee gedaan.”
 
Als je in Brugge rondloopt, zie je nergens tekenen van armoede. Je krijgt de indruk dat er helemaal geen mensen in armoede zijn. “Niet is minder waar”, zegt Dominique. “Armoede is heel verdoken in onze stad, ze zit vaak verborgen achter vier muren. En die muren kunnen wel wat kosten, want wonen (en huren in het bijzonder) is zeer duur in Brugge. Die verdokenheid verhoogt de drempel om hulp te zoeken, bijvoorbeeld bij het ocmw. Mensen hebben angst voor de reacties van buren en familie. Veel mensen maken geen gebruik van hun rechten, omdat ze het niet weten of niet durven.”
 
Toch is er in Brugge, onder andere onder impuls van Wieder, wel een en ander ten goede veranderd. “We hebben wel het gevoel dat er nu veel meer naar ons geluisterd wordt”, vindt Dominique. “We worden ernstig genomen.” “We hebben de voorbije jaren sterk geïnvesteerd in netwerken. Met het stadsbestuur en met andere organisaties. In onze eigen themawerkgroepen  zijn die ook allemaal welkom. Zo houden we de contacten levendig en leren buitenstaanders naar ons luisteren. Die aanpak werkt. De dialoog met het stadsbestuur is er enorm op vooruit gegaan. Door samen te werken, kunnen we veel meer wegen. Armoedebestrijding is nu expliciet opgenomen in de meerjarenbegroting en Brugge is ook een van de eerste Vlaamse steden die een eigen armoedetoets invoert. Nieuwe maatregelen worden nu systematisch getest op hun impact op armoede.
 
Een mooi resultaat van die actie is de leesgroep die de brieven van het ocmw naleest en herschrijft, zodat ze begrijpelijk zijn voor de mensen die ze moeten krijgen. Veel mensen in armoede maken geen gebruik van hun rechten, vaak omdat ze slecht geïnformeerd zijn. En dat is dan weer te wijten aan te moeilijk taalgebruik waardoor veel boodschappen verloren gaan.
 
Wieder werkte de voorbije jaren heel hard rond vrijetijdsparticipatie. Er is in Brugge nu een systeem van gratis kaarten en sociale tarieven. Wieder begeleidt en stimuleert ook mensen om aan cultuur deel te nemen, net als sport. “Hier hebben mensen heel hard nood aan. Cultuur is geen luxe. Mensen in armoede leven vaak heel geïsoleerd. Dat isolement doorbreken is de eerste stap weg van de armoede. “
 
Werk is ook een belangrijk thema. Met het project Droomjob gingen de mensen van Wieder, in samenwerking met Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen, in 2012 daarmee aan de slag. Ze verzamelden informatie en toetsten die aan hun eigen ervaringen. Daaruit kwam een stevig dossier met een resem concrete aanbevelingen. Een meer integrale begeleiding naar opleiding of werk is cruciaal. “Mensen kampen vaak nog met gebrek aan zelfvertrouwen of psychische en sociale problemen”, zegt coördinator Pascale Cockhuyt. Daar moet men eerst aan werken voor men mensen kan toeleiden naar werk. Wieder probeert de mensen echt sterker te maken, vanuit hun eigen talenten en competenties. We willen hen echt weer op eigen benen leren staan, maar volgens hun eigen tempo.”
 
Dat sterke inhoudelijke werk mag natuurlijk de basiswerking niet doen slabakken. “Dat is een uitdaging”, zegt Pascale. “Maar zonder stevig beleidswerk blijft je basiswerk ook ondermaats. Je moet een evenwicht vinden tussen beide en dat is een eeuwige zoektocht.”