Armoedebestrijding grote afwezige in Septemberverklaring 2025

De Septemberverklaring van Vlaams minister-president Matthias Diependaele spreekt over de grootste tussentijdse besparing ooit van 1,5 miljoen euro om de begroting in evenwicht te krijgen in 2027. Vlaanderen wil een houvast zijn in een wereld vol onzekerheid en welvaart geven. Het 'warme' Vlaanderen waarover de minister-president spreekt, is echter niet voor iedereen weggelegd. “De Septemberverklaring blinkt uit in vaagheid. Het is verontrustend dat er zo weinig is gezegd over armoedebestrijding, behalve dan dat werkzoekenden aan het werk krijgen ‘topprioriteit’ is voor de Vlaamse Regering." De media namen onze reactie over, onder meer het radionieuws van VRT en Knack.

Podcast Beeldvorming over armoede

DPG Media stelt jaarlijks gratis abonnementen op regionale nieuwstitels beschikbaar aan mensen die hier geen financiële middelen voor hebben. Het project richt zich op mensen die interesse hebben in nieuws, maar daar door omstandigheden geen toegang tot hebben. Het Netwerk tegen Armoede en verschillende lokale armoedeverenigingen gingen een samenwerking aan met DPG Media. Daardoor konden heel wat mensen uit de verenigingen intekenen op een gratis abonnement op HLN. In het kader van de samenwerking organiseerden we begin 2025 een ontmoeting met hoofdredacteurs van DPG Media. We namen ook een podcast op met nieuwslezer Freek Braeckman om inzicht te geven in armoede.

Armoedebarometer 2025: Armoede daalde jaren op rij, maar dreigt door besparingen weer te stijgen

Decenniumdoelen, het platform van armoedeorganisaties, vakbonden, mutualiteiten en sociale organisaties uit het brede Vlaamse middenveld, analyseert elk jaar de armoedecijfers. Met de 18de Armoedebarometer geven we een actualisatie van de armoedecijfers. We presenteren ook onze prioriteiten voor het Vlaamse en federale beleid in de komende regeerperiode. We focussen dit jaar op drie domeinen waar belangrijke uitdagingen staan voor de Vlaamse en federale regeringen: inkomen, werk en wonen. Voorzitter Anne Van Lancker gaf een interview in De Standaard op 1/9/2025: "Armoede daalde jaren op rij, maar dreigt door besparingen weer te stijgen. Politieke keuze om mensen in armoede te duwen”

Mensen in armoede tellen ook!

Elke dag rekenen. Huur, eten, medicatie… dat tikt aan. Mensen in armoede moeten constant tellen. Leven in armoede is vaak een kwestie van óverleven. “Armoede begint bij een tekort aan geld. Wij pleiten voor een inkomen boven de armoedegrens voor iedereen. Dat is dé voorwaarde voor een menswaardig leven”, aldus algemeen coördinator Heidi Degerickx van het Netwerk tegen Armoede. Met de campagne ‘Mensen in armoede tellen ook!’ roept het Netwerk tegen Armoede op voor een menswaardig inkomen voor iedereen. Want elke mens telt mee in de samenleving. De campagne rond het recht op een menswaardig inkomen boven de armoedegrens is gestart op 17/9/2025 naar aanleiding van de Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17 oktober. Er staan heel wat acties op het programma de komende maand.

Investeren in de band met het middenveld: Insamenspraak als kompas

Geëngageerde inwoners garanderen gedragen beleid, maar een cultuur van inspraak groeit niet vanzelf. Ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Democratie op 15 september publiceerde Lokaal, het tijdschrift van VVSG, dit artikel over Insamenspraak. Ze lichten de acht waarden voor participatie toe.

Iedereen Verdient Vakantie: Advies over het decreet én aanbod

Bijna een kwart van de Belgen (ongeveer 2,5 miljoen of 21,6%) kan zich geen week vakantie veroorloven (Statbel, 2024). Dat gaat vooral over mensen die een verhoogd risico lopen op armoede en sociale uitsluiting. Om iets aan de vakantiedrempels te doen, keurde het Vlaams Parlement op 29 juni 2022 het Decreet Iedereen Verdient Vakantie goed. Dat decreet moet ervoor zorgen dat élke Vlaming zijn of haar recht op vakantie ten volle kan beleven. Aangezien het een nieuw decreet is, is het belangrijk om de efficiëntie en effectiviteit van het decreet te evalueren. Dit dossier omvat een eerste kwalitatief deel van de evaluatie.

Brugfiguren aan schoolpoort op 1/9 voor gelijke kansen voor élk kind

Bij een aantal scholen stond het bekende gezicht van de brugfiguren maandag 1/9/2025 toch terug aan de schoolpoort, onder andere in Aalst, Leuven, Geel en Eeklo. Brugfiguren ondersteunen ouders en scholen in een goede samenwerking en communicatie, helpen scholen in hun beleid rond schoolkosten of betrokkenheid van ouders en nemen de signalen van ouders en scholen mee naar het lokale en Vlaamse beleid om structurele oplossingen te zoeken. De Vlaamse Regering zal de projectsubsidies voor brugfiguren helaas niet verlengen. Maar liefst 138 gemeenten kregen een projectsubsidie dankzij het Plan Samenleven. Een aantal media ging een kijkje nemen aan de schoolpoort.

Federale Programmawet zal armoede verbreden en verdiepen

Het Netwerk tegen Armoede vreest dat de hervormingen in de Programmawet van de Arizona-regering een verdieping en verbreding van armoede zullen veroorzaken. “Vooral jongeren, 55-plussers, maar ook alleenstaande ouders en vrouwen, zullen de dupe zijn. Die laatste groep werkt vaak deeltijds om onbetaalde zorgtaken op te nemen. Ze worden direct geraakt door de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd. Ze verliezen hun sociale bescherming én inkomenszekerheid”, aldus algemeen coördinator Heidi Degerickx.

Waar is de sociale impact van het Sociaal Klimaatplan?

Op zondag 6/7/2025 lanceerde de Vlaamse Regering een update van het Vlaamse Energie- en Klimaatplan. De conceptnota omvat ook enkele maatregelen die Vlaanderen in het kader van het Sociaal Klimaatplan wil uitvoeren. Toch blijft het nog te veel een intentieverklaring, zonder diepgaand plan met een duidelijke sociale impact. Een aantal organisaties, waaronder het Netwerk tegen Armoede, ondertekende een reactie op het Sociaal Klimaatplan.

Brugfiguren terug aan de schoolpoort op 1/9?

De strijd voor gelijke kansen voor ieder kind woedt nog steeds volop. Scholen hebben te maken met vragen en uitdagingen waarvoor zij niet altijd de oplossing in huis hebben. Brugfiguren vormen een belangrijk deel van de oplossing. Ze ondersteunen gezinnen, helpen scholen in hun beleid rond schoolkosten of betrokkenheid van ouders en nemen de signalen van ouders en scholen mee naar het lokale en Vlaamse beleid om structurele oplossingen te zoeken. De vraag naar brugfiguren is groot. Maar liefst 138 gemeenten tekenden in op de projectsubsidie in het kader van het Plan Samenleven. “Van de 48 projecten met lokale bondgenoten werkt het overgrote deel rond brugfiguren. En daarnaast zijn er nog tal van lokale besturen die zelf beslist hebben te investeren in brugfiguren. Omdat ze belangrijk zijn en impact hebben. Toch is het onzeker of ze in september nog wel met zoveel zullen zijn. De Vlaamse Regering zal de projectsubsidies mogelijk niet verlengen tegen 1/9”, zegt algemeen coördinator Heidi Degerickx van het Netwerk tegen Armoede.

Impact van de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd

Zowel het Vlaamse als federale regeerakkoord bevat beleidsmaatregelen die een impact zullen hebben op de Vlaamse arbeidsmarkt, zoals de geplande beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd, het beperken van de loopbaancheques of de samenlevingsjobs. Het Netwerk tegen Armoede mocht in de hoorzitting van het Vlaams Parlement de gevolgen van deze maatregelen duiden én advies geven op 19/6/2025. Ervaringsdeskundige Christophe Teirlinck en beleidsmedewerker Sanne Coremans namen het woord in de Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Wetenschap en Innovatie.

Minder mensen in schulden, maar nog steeds veel huishoudens met problematische schulden

Volgens het rapport Gezinnen in schuld- en budgethulpverlening (2024) van SAM vzw is het aantal gezinnen in schuldbemiddeling in 5 jaar tijd met bijna 14% gedaald. Maar helaas zijn er nog steeds veel huishoudens met problematische schulden, vooral overlevingsschulden. Ervaringsdeskundige Christophe Teirlinck zat 5 jaar in collectieve schuldenregeling via een advocaat. Hij vertelde zijn verhaal in De Morgen van 16/6/2025. Hij gaf meteen ook een aantal aanbevelingen over hoe de schuldhulpverlening beter kan.

De Vlaamse Armoedetoets als instrument in de strijd tegen armoede

Met deze nota willen we beleidsmakers helpen om een armoedetoets op een haalbare manier toe te passen. De armoedetoets is een instrument om effectief beleid te maken voor en door mensen in armoede.

Structureel overleg met Vlaams minister Caroline Gennez (26/5/2025)

Op 26/5/2025 waren we te gast bij Vlaams minister Caroline Gennez voor een constructief en inspirerend overleg over structurele armoedebestrijding. Op de agenda van het Verticaal Armoedeoverleg (VPAO) onder meer het Groeipakket, Jeugdhulp , een menswaardig inkomen door de REMI-tool, het voorkomen van schulden en schuldhulpverlening bij OCMW en CAW, en de nood aan toegankelijke en bereikbare dienstverlening.
We brachten er samen met onze verenigingen T' ANtWOORD, Centrum Kauwenberg, ATD Vierde Wereld en de Beweging voor Mensen met een Laag Inkomen en Kinderen Oostende (BMLIKO) een aantal ervaringen en aanbevelingen aan de minister en haar medewerkers.

Dossier: Een brug tussen onderwijs en welzijn voor gezinnen in armoede

Brugfiguren hebben verschillende profielen, maar wel één gemene deler. Het zijn sociale professionals die in de context van de school extra inspanningen doen om noden van ouders en kwetsbare gezinnen te capteren. Met dit dossier werpen we een licht op hun specifieke rol in de schoolcontext, hun signaalfunctie naar beleidsmakers en hun enorme meerwaarde in het doorbreken van (generatie)armoede.**

Hoe flexibel is de arbeidsmarkt voor alleenstaande ouders?

Voor alleenstaande ouders is de combinatie werk-privé niet altijd evident, zeker niet als je geen groot netwerk hebt. Hoe flexibel is de werkvloer om er rekening mee te houden? Alleenstaande moeder Bianca van onze vereniging De Zuidpoort vzw getuigt in De Morgen van 25/4/2025 over haar ervaringen. Algemeen coördinator Heidi Degerickx geeft een aantal aanbevelingen die kunnen helpen om de combinatie werk-privé beter in balans te krijgen.

(foto: Aurélie Geurts)

Forumboek participatie

Op 20 maart 2025 kwamen zo’n 100 personen uit een 23-tal verenigingen naar Brussel (zaal TRACK in Brussel-Noord) voor een Forumdag rond participatie. In dit Forumboek kan je een korte weergave vinden over alles wat daar besproken en gedaan werd. 

De Kinderopvangzaak klaagt voorrangsregels Vlaamse overheid aan

Moet de Vlaamse kinderopvang toegankelijk zijn voor iedereen of alleen voor tweeverdieners die samen minstens 4/5de werken? Op 26 maart vond in het Grondwettelijk Hof een openbare zitting plaats over de verscherpte voorrangsregels in de kinderopvang. Twintig organisaties, waaronder het Netwerk tegen Armoede, spanden de Kinderopvangzaak aan - een historische coalitie. Samen met de ouders en kinderen die de crisis in de kinderopvang een gezicht gaven in het Vlaams Parlement, trokken ze naar het Grondwettelijk Hof. De advocaten van de coalitie pleitten tegen de discriminerende voorrangsregels en vroegen om ze meteen af te schaffen.

Europa geeft een rode kaart aan het Vlaamse woonbeleid

Het Europees Comité voor Sociale Rechten treedt de klacht van Woonzaak bij en velt een vernietigend oordeel over het Vlaamse woonbeleid. Het Comité ziet een gebrek aan inspanningen voor de bouw van sociale woningen, terwijl ook de nodige ondersteuning op de private huurmarkt uitblijft. Het stelt bovendien vast dat er te weinig gebeurt om dak- en thuisloosheid op te lossen en dat het ontbreekt aan cruciale data voor een efficiënt en effectief woonbeleid.
Woonzaak, waaronder het Netwerk tegen Armoede, vraagt de Vlaamse regering om deze duidelijke veroordeling om te zetten in een trendbreuk met het verleden en roept minister van Wonen Melissa Depraetere op om samen met de stakeholders een woonpact te sluiten dat de basis moet leggen voor een nieuw woonbeleid.

Federaal regeerakkoord dreigt meer mensen dieper in armoede te drijven

Het Vlaams Netwerk tegen Armoede en het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding (BAPN) vrezen dat het nieuwe federale regeerakkoord meer mensen dieper in de armoede zal duwen. De besparing van 2,8 miljard euro op de sociale zekerheid zal de koopkracht van mensen in armoede aantasten en haalt de sociale bescherming onderuit.
“Elke persoon in armoede is en blijft er één te veel. Iedereen heeft recht op een menswaardig leven”, staat te lezen in de eerste paragraaf van het hoofdstuk Armoedebestrijding van het federaal regeerakkoord. Daarvoor zal de regering twee grote hefbomen gebruiken: werk en controle, zodat “armoedebeleid zich kan focussen op zij die niet kúnnen werken en hulpbehoevend zijn”. Daarmee wordt de toon meteen gezet. We maakten samen een analyse van het federaal regeerakkoord en publiceerden deze op 25/2/2025 op DeWereldMorgen.be.

Ook na halve eeuw leefloon krijgen niet alle rechthebbenden bestaansminimum

Ides Nicaise, voorzitter van ATD Vierde Wereld Vlaanderen, maakte in De Morgen op 20/2/2025 een balans op van vijftig leefloon dat een garantie op inkomen moet voorzien voor de meest kwetsbaren in onze samenleving. Helaas ligt het leefloon na vijftig jaar nog steeds onder de Europese armoededrempel. De afgelopen regeringen deden inspanningen om alle inkomens op te trekken richting de armoedegrens. De huidige federale regering heeft deze doelstelling losgelaten met de besparing van 2,8 miljard euro op de welvaartsenveloppe. Wetenschappelijk onderzoek toont ook aan dat zo'n 40% van de rechthebbenden het leefloon niet opneemt.

Sloop onze koopkracht niet

Het regeerakkoord van de nieuwe federale regering dreigt meer mensen dieper in de armoede te duwen. De besparing van 2,8 miljard euro op de laagste inkomens zal de koopkracht van mensen in armoede aantasten en haalt de sociale bescherming onderuit. Bovendien zal de beperking van de werkloosheid in de tijd de kansen afnemen van mensen in hun zoektocht naar werk en richting OCMW en leefloon drijven. Daarom kwamen we met heel wat verenigingen op straat op 13/2/2025 om de stem van mensen te laten horen die de dupe zullen zijn! Dat is ook de pers niet ontgaan!

Het federaal regeerakkoord zet mensen in armoede in de kou

Decenniumdoelen is opgelucht dat de federale onderhandelaars geluisterd hebben naar het middenveld en de academici die waarschuwen om niet te raken aan de indexering van de leeflonen en de werkloosheidsuitkeringen. Het systeem van de automatische indexering dient immers om de koopkracht te beschermen als het leven duurder wordt, zowel voor wie werkt als voor wie van een uitkering moet leven.

Wat heeft Arizona-coalitie in petto voor mensen in armoede?

BAPN, het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding, en haar regionale netwerken, zijn bezorgd dat een aantal hervormingen in het nieuwe regeerakkoord de armoede in België zullen verergeren. Daarom roepen we de nieuwe Arizona-coalitie op om de armoedesector te betrekken in de implementatie van een aantal sociaaleconomische kernmaatregelen en zo de ervaringskennis van mensen in armoede in rekening te brengen.

Dossier Werkloosheid: Werkzoekenden in armoede aan het woord

Het versterkte activeringsbeleid naar werk in Vlaanderen en de hervorming van werkloosheidsuitkeringen op de federale onderhandelingstafel geven aanleiding tot maatschappelijke en politieke debatten over werk en werkloosheid. De stem van mensen in armoede op zoek naar werk ontbreekt vaak in de debatten en de verschillende maatregelen. In samenwerking met verschillende lokale armoedeverenigingen brengt het Netwerk tegen Armoede advies over de zoektocht naar werk vanuit de ervaringsdeskundigheid van mensen in armoede. Werk kan een hefboom zijn uit armoede, maar dat is niet automatisch het geval. Werken betekent niet voor iedereen een duurzame job met goede verloning. Vanuit de verschillende drempels die mensen in armoede ervaren, formuleren ze 4 centrale aanbevelingen om van werk een hefboom uit armoede te maken.

Een aantal mensen die getroffen zijn door de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd, deed hun verhaal in de media.

Millenniumconferentie 'Arm maakt ziek, ziek maakt arm'

Op 14/1/2025 organiseerde De Geneeskundige Kring van Aalst met de steun van AZORG haar 13de Millenniumconferentie met als centraal thema: 'Arm maakt ziek, ziek maakt arm'. Algemeen coördinator Heidi Degerickx en collega Christophe Teirlinck van het Netwerk tegen Armoede gaven er inzicht in de drempels en hefbomen in de gezondheidszorg voor mensen in armoede. Ze gingen er ook in debat met Noël Slangen en Peter Adriaenssens o.l.v. Phara de Aguirre. Onze vereniging Mensen voor Mensen in Aalst werkt mee aan de videogetuigenissen voor de conferentie.

Open nieuwjaarsbrief Vlaams Netwerk tegen Armoede 2025

Beste wijzen van dit land
Bouwen we in 2025 samen aan een herberg waar plaats is voor élke mens?
Het is weer de tijd van de goede voornemens. Brengt u samen de blijde boodschap aan de Koning op Driekoningen? Gezinnen en kinderen in armoede verwachten geen goud, wierook en mirre. Samen met hen vragen we niet veel. Wel hopen ze op een minimuminkomen boven de armoedegrens, een betaalbare woonst en werkbaar werk. Dat zijn de drie cruciale hefbomen om de armoedecirkel te doorbreken van 2 miljoen Belgen die 2025 starten in moeilijke, soms onmenselijke omstandigheden. Laat u daarbij adviseren door mensen met armoede-ervaring.

Armoede is een kwestie van overleven, soms een leven lang

Op 13/12/2024 stelt USAB van UAntwerpen het Jaarboek Armoede en Ongelijkheid 2024 over thema levensloop en de link met armoede en ongelijkheid voor. Ervaringsdeskundige Cindy Van Geldorp zal er samen met algemeen coördinator Heidi Degerickx gastspreker zijn om politiek debat in te leiden. Cindy vertelde op 7/12 op Radio 1 dat armoede zijn littekens nalaat, soms een leven lang. Jill Coene van Universiteit Antwerpen gaf verdere toelichting over het Jaarboek Armoede. Ze pleitte voor de verhoging van de laagste inkomens als perspectief om uit armoede te geraken. Mieke van Centrum Kauwenberg in Antwerpen getuigde op 13/12 op radio en tv over hoe ze als alleenstaande moeder van 3 kinderen de eindjes aan elkaar moet knopen. Het Netwerk tegen Armoede schreef mee aan het Jaarboek Armoede door het perspectief van de levensloop van mensen in armoede in te brengen.

Naar een volwaardige arbeidsdeelname van vrouwen met een migratieachtergrond

De werkzaamheidsgraad van vrouwen die buiten de EU geboren zijn, behoort tot de allerlaagste van Europa. De Vlaamse Regering ziet in o.a. vrouwen met een migratieachtergrond, zowel werkzoekend als niet-beroepsactief, een potentiële arbeidsreserve. LEVL, Furia, Netwerk tegen Armoede, ella vzw en Femma lieten deze vrouwen zelf aan het woord en brengen enkele hefbomen voor een volwaardige arbeidsdeelname in kaart.

Advies Netwerk tegen Armoede over het wetsvoorstel derdebetalersregeling

Het Netwerk tegen Armoede adviseert positief over het nieuwe wetsvoorstel dat de derdebetalersregeling verplicht wil maken voor alle soorten van zorg door alle zorgverstrekkers en voor iedereen. Ziek maakt arm en arm maakt ziek. Mensen in armoede stellen vaak gezondheidszorg uit omwille van financiële redenen. De ongelijkheid in toegang tot gezondheidszorg neemt elk jaar toe. Sinds 2022 is de derdebetalersregeling verplicht bij huisartsen voor patiënten die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming (VT). Het Netwerk tegen Armoede merkt dat mensen daardoor minder vaak zorg uitstellen. Meer en meer huisartsen passen de derdebetalersregeling ook universeel toe voor alle patiënten. Daar wint iedereen bij op het vlak van administratieve vereenvoudiging en een lagere drempel tot zorg.