Vlaanderen schuift de regie van de buitenschoolse opvang en activiteiten (BOA) door naar de steden en gemeenten. In de hervorming van het BOA-decreet zitten kansen en uitdagingen om er een krachtig instrument tegen gezinsarmoede van te maken. Het Netwerk tegen Armoede is echter verontrust over de toegankelijkheid van het aanbod én de betaalbaarheid van BOA. Algemeen coördinator Heidi Degerickx: “De toegang tot buitenschoolse opvang en activiteiten staat onder druk door versnippering, een structureel budgettekort én een gebrek aan centrale regie. Buitenschoolse opvang is een basisrecht voor gezinnen en heeft een belangrijke economische en sociaalpedagogische waarde.” Wil de Vlaamse Regering meer mensen aan het werk, dan moeten gezinnen daarin ondersteund worden. Veel ouders slagen er niet in om hun kind van school te halen binnen de reguliere uren. Voor gezinnen met een beperkt sociaal netwerk en onregelmatige werkuren is dat nog moeilijker.

Heidi Degerickx reageerde in de media op 31/8/2026.

• Heidi Degerickx reageerde in het radionieuws van Radio 1 op 31/8/2026: "Het hangt heel erg af van waar je nu woont, of je al dan niet die buitenschoolse opvang zal kunnen betalen"

• Verder kwam ze ook ook in VTM Nieuws om 13u:
  “Dat maakt ons bezorgd, want kwetsbare gezinnen hebben niet de financiële marge om de buitenschoolse opvang te betalen.”
  “Elk euro telt als je niet rondkomt. Heel wat gezinnen zijn nog onzeker. Is er opvang en hoeveel gaat het kosten? De reactie is dan dat ouders bekijken hoe ze opvang zelf kunnen regelen, minder uren werken of een job aannemen of niet.”
  “Een kind kiest niet waar zijn wieg staat. We kennen gezinnen die het moeilijker hebben, met meerdere kinderen, of eenoudergezinnen. We vragen dat lokale besturen daarover nadenken en een compensatie of sociale korting voorzien.”

• Heidi Degerickx was ook te zien in Het Journaal op VRT 1 om 19u: “Bij sommige gemeenten en steden gaat de prijs van de buitenschoolse opvang fel omhoog. Dat maakt ons heel bezorgd."
  De prijzen stijgen bij 1 op de 3 gemeenten vanaf 1/9 en lopen heel erg uiteen van 1 euro tot 1,50 euro per begonnen half uur.
  "We zijn bang dat kwetsbare gezinnen echt wel in de problemen gaan komen om buitenschoolse opvang te betalen. Onze grootste bekommernis is dat gezinnen er wel gebruik willen van maken, maar de stap niet zetten."
  Het Netwerk tegen Armoede hoopt dat er nog overleg mogelijk is om de prijzen bij te sturen. 10% van de buitenschoolse opvang zou moeten gereserveerd zijn voor kinderen in een kwetsbare positie.

Volgens de berekeningen van VVSG, de Gezinsbond en het Vlaams Welzijnsverbond schiet het voorziene Vlaamse budget van 200 miljoen euro voor de hervorming tekort. Er is een budget van 334 miljoen euro nodig voor kwaliteitsvolle opvang in heel Vlaanderen (VRT NWS). Via de buitenschoolse opvang en activiteiten leggen kinderen en jongeren contacten met leeftijdsgenootjes. Bovendien hebben ze een belangrijke sociaalpedagogische waarde voor kinderen in maatschappelijk kwetsbare gezinnen. Ze kunnen hun zelfvertrouwen opbouwen, hun talenten ontwikkelen, sociale en maatschappelijke vaardigheden aanleren en hun kennis van de Nederlandse taal ontwikkelen.

Een ouder in armoede getuigt: “Mijn dochter heeft via buitenschoolse opvang haar hobby leren kennen en kunnen doen. Ze heeft daardoor meer zelfvertrouwen gekregen."

De betaalbaarheid van opvang was sowieso al een groot pijnpunt. Gezinnen in armoede brengen hun kinderen vaak al niet naar de buitenschoolse opvang door financiële drempels. Vandaag zien we lokale willekeur ontstaan door de decentralisatie. Een aantal lokale besturen zet systemen op, zoals een maximumfactuur, of breidt de sociale tarieven fors uit. Andere besturen voeren reële prijsstijgingen door om hun begroting sluitend te maken.

Heidi Degerickx: “Of een kind na schooltijd zijn of haar talenten kan ontplooien, hangt nu puur af van de gemeente of stad waarin het opgroeit. Het aanbod van de buitenschoolse opvang en activiteiten moet toegankelijk blijven voor alle kinderen, ongeacht de gezinssituatie. Ook kinderen waarvan de ouders een opleiding volgen, (chronisch) ziek zijn, niet werken of kinderen van gezinnen waar extra zorgnood is, hebben recht op vrije tijd en kansen tot ontwikkeling. Dat mag niet afhangen van de postcode van waar je woont.”

We hadden eerder al gewezen op de risico’s van decentralisatie van het (armoede)beleid en de versnippering en negatieve gevolgen in het Jaarboek Armoede en Ongelijkheid 2023. Het aanpakken van een complex maatschappelijk probleem als armoede vereist samenwerking tussen verschillende bestuursniveaus, over meerdere beleidsdomeinen heen.

Het BOA-decreet moet een instrument van inclusie zijn in plaats van uitsluiting. Het Netwerk tegen Armoede schuift vier cruciale prioriteiten naar voren op basis van de signalen van gezinnen in armoede:

• Hou een onafhankelijke monitoring en kwaliteitscontrole in Vlaamse regie: We vragen een duidelijk en stevig Vlaams kader voor kwaliteitscontrole om belangenvermenging te vermijden.
• Luister naar de stem van kinderen en gezinnen in armoede: Lokale samenwerkingsverbanden hebben baat bij de expertise van armoedeorganisaties bij het uittekenen van het aanbod.
• Zet in op betaalbaarheid:
  Hanteer een Vlaams inkomenstarief voor buitenschoolse opvang, zoals bij de kinderopvang.
  Koppel de UiTPAS aan kortingstarieven voor de buitenschoolse opvang in elke gemeente.
  Zorg voor een eenvoudig en voorspelbaar tariefsysteem (bijvoorbeeld per dagdeel of activiteit en niet per beginnend (half)uur.
• Zet in op toegankelijkheid in brede zin:
  Zet ook in op de toegankelijkheid van BOA via concrete acties volgens de andere B’s van toegankelijkheid (Beschikbaar, Bereikbaar, Bruikbaar, Begrijpbaar en Betrouwbaar).
  Zorg voor een laagdrempelige onthaalwerking waar informatie, inschrijving en administratie ook via een persoonlijk contact lopen.